Vấn đề lớn nhất hiện nay trong huấn luyện bóng rổ Trung Quốc

Hôm qua tôi xem một clip cắt, thấy cầu thủ trẻ Lữ Mạnh Dương của bóng đá Trung Quốc ghi bàn ngay trong trận ra mắt ở đội trẻ Espanyol.

Đây là trận mở màn của giải hạng Nhì quốc gia Tây Ban Nha cấp U19, mức độ nóng rất cao.

Tôi đã xem sơ qua highlight, điều ấn tượng nhất là: bàn thắng chỉ là kết quả, nhịp độ và cường độ mới là sự khác biệt trực quan nhất của trận đấu.

Các trận đấu trẻ cùng tuổi trong nước thường có không gian để ngừng bóng chỉnh lại, chậm nhịp quan sát.

Mức độ tranh chấp lớn hơn, có nhiều pha va chạm hợp lệ, không phải cứ chạm nhẹ là thổi còi. Hậu vệ áp sát, chen vị trí, dùng thân thể là chuyện diễn ra trong mọi pha tấn công lẫn phòng ngự.

Phải biết rằng, cấp độ này không phải là nấc cao nhất trong hệ thống đào tạo trẻ của La Liga.

Nhưng tư duy chơi bóng, khả năng tranh chấp và tốc độ đã vượt xa so với cùng lứa tuổi trong nước một khoảng cách rất lớn.

Khả năng dùng thân thể và nhịp độ còn đáng nể hơn cả giải Siêu cấp Trung Quốc, cứ chiến thôi.

Phát huy được trong kiểu trận đấu như thế này mới thực sự là kỹ năng cơ bản.

Trên sân tập, người phòng ngự di chuyển chậm, chừa ra khoảng trống, bạn có thời gian chỉnh bước, ngẩng đầu quan sát để hoàn thành trọn vẹn động tác kỹ thuật – đó chỉ có thể gọi là biết làm động tác đó.

Tại sao Liên đoàn bóng đá lại hiểu ra sớm hơn Liên đoàn bóng rổ, khuyến khích cầu thủ ra nước ngoài thi đấu?

Ngô Hi đã 37 tuổi vẫn là trụ cột của đội Á vận hội, vậy thì không thể trông chờ vào cầu thủ giải CSL để đưa đội tuyển đi World Cup được nữa.

Trong nước rất khó có những trận đấu đúng nhịp độ này, không có môi trường đó, thì phải “mượn gà đẻ trứng”.

Những cầu thủ nhí như Lữ có thể nhận được 450.000 nhân dân tệ tiền trợ cấp.

Nếu có 20 đứa trẻ được thi đấu ở môi trường thế này, tương lai rất có thể trở thành thế hệ làm thay đổi bóng đá Trung Quốc.

Quay lại với bóng rổ.

Bóng rổ Trung Quốc và người hâm mộ Trung Quốc vẫn còn nhiều người chưa hoàn toàn từ bỏ hy vọng.

Nhưng từ cường độ của giải hạng Nhì U19 Tây Ban Nha có thể thấy rõ, vấn đề lớn nhất của “huấn luyện kiểu Trung Quốc” là:

Hoàn toàn tách rời thực chiến.

Cổ động viên lâu năm đều biết một cụm từ: “Tam tòng nhất đại”.

Nghiêm khắc, khó khăn, xuất phát từ thực chiến, huấn luyện với khối lượng vận động lớn – đó là nguyên tắc kinh điển của thể thao cạnh tranh Trung Quốc.

Cốt lõi của nguyên tắc đó là gì?

Chắc chắn là thực chiến.

Nội dung tập luyện phải bám sát tình huống thi đấu thật, mọi bài tập rốt cuộc phải phục vụ cho sân đấu.

Tại sao đội bóng rổ Trung Quốc tập trung hơn nửa năm mà vẫn bị giáng cho một “thảm án”? Đó chẳng phải là vấn đề lớn nhất sao?

Quá nhiều thời gian bị dồn vào thể lực nền và mài kỹ thuật lặp đi lặp lại, trong khi các buổi tập đối kháng thực chiến chất lượng cao, cường độ cao lại thiếu; các trận giao hữu quốc tế đẳng cấp cao vừa hiếm vừa không có tính chuẩn bị đúng trọng tâm.

Cường độ tranh chấp, nhịp chuyển đổi công thủ và các tình huống xử lý trực diện trong thời gian tập trung hoàn toàn tách biệt với những giải đấu chính thức như World Cup, Asian Cup.

Cầu thủ Trung Quốc bị chê, huấn luyện viên Trung Quốc bị chê, chẳng lẽ không phải vì thực chiến quốc tế hay sao?

Nhưng những gì họ thường tập... nhiều khi bị cắt gọn thành tăng thể lực, kéo dài thời gian tập.

Tập khổ, đổ mồ hôi nhiều thì bị coi là tập hiệu quả. Nhưng “khó” thực sự không phải là chạy nhiều vòng hơn, tập lâu hơn, mà là mô phỏng khó khăn thật sự sẽ gặp trong trận đấu.

Tục ngữ có câu, đó là qua loa chiếu lệ.

Nếu chỉ so tâng bóng thì cầu thủ Trung Quốc kém hơn cầu thủ Tây Ban Nha.

Nhưng còn năng lực giải quyết vấn đề trong trận đấu thì sao?

Đội tuyển bóng rổ nam Trung Quốc tập trung nửa năm, chẳng khác nào tập đi tập lại trong một môi trường có độ mô phỏng thực tế thấp.

Kết quả thì mọi người đều thấy rồi.

Mấy hôm trước, tôi vừa xem được đoạn clip hai đồng đội cũ Chu Phương Vũ và Tôn Duyệt trò chuyện với nhau.

Đại ý là, từ khi Jonas nắm đội tuyển bóng rổ nam, trong chu kỳ chuẩn bị Olympic Bắc Kinh, gần như mùa hè năm nào ông cũng dẫn đội sang châu Âu tập huấn.

Đến Pháp, Tây Ban Nha, Ý... để giao đấu với các câu lạc bộ và đội tuyển quốc gia châu Âu.

Nhiều trận có kết quả không đẹp, thua là chuyện thường, thậm chí còn thua đậm.

Nhưng điều Jonas thực sự cần không phải là một chiến thắng, mà là để các cầu thủ trực tiếp đối mặt môi trường đối kháng quốc tế thật sự.

Dần dần, từ chỗ thua mấy chục điểm, cuối cùng cũng giành được chiến thắng.

Cách làm này tạo nên sự tương phản rõ rệt với kiểu tập trung khép kín kéo dài hiện nay.

Trong bài “Chín câu hỏi cho bóng rổ Trung Quốc” nổi tiếng năm đó, lão Jonas từng nêu một câu hỏi trúng ngay điểm yếu: tại sao cầu thủ của chúng ta cứ bước vào trận đấu quốc tế cường độ cao là nhanh chóng rơi vào tình trạng kiệt sức?

Các giải đấu nội địa, dù là CBA hay CSL, về sức tranh chấp và nhịp độ đều có một khoảng cách rất lớn so với đấu trường thế giới.

Vậy nên, những “vua bóng” của giải nội địa tập luyện rất chăm chỉ, nhưng khi gặp đội Nhật Bản dạng 2.5 ở ASIAD cũng hoang mang...

Vậy nên, sau khi Vũ Lỗi từ Tây Ban Nha trở về, chơi ở giải CSL cứ như chơi đùa...

Cuối cùng...

Cứ phát triển như thế này, đội tuyển bóng đá quốc gia vào World Cup có thể nhanh hơn việc bóng rổ Trung Quốc trở lại Olympic, bạn có tin không?