Ngày 24/9 theo giờ Bắc Kinh, Marcus Smart luôn nghĩ rằng ở giai đoạn giữa và cuối sự nghiệp, anh sẽ lựa chọn trở về quê nhà chơi bóng.


Chàng trai gốc Flower Mound, Texas đã thi đấu phần lớn 12 mùa giải đầu tại NBA ở các đội bóng bên bờ biển Đông và Tây. Trước khi bắt đầu mùa thứ 13, anh đã đạt được ước mơ của mình khi gia nhập Houston Rockets với bản hợp đồng 2 năm, 12,4 triệu USD, kèm tùy chọn cầu thủ ở năm thứ hai.
Trong buổi trả lời phỏng vấn tờ Houston Chronicle, Smart cho biết dù đội bóng cũ Los Angeles Lakers có đưa ra mức giá cao hơn (anh từng khoác áo Lakers ở mùa 2025-26), cuối cùng anh vẫn chọn Houston. Nơi đây có anh em họ, các thành viên khác trong gia đình và những người bạn thân thiết lâu năm của anh. Đồng thời, Smart thẳng thắn rằng đề nghị từ Lakers (không tiết lộ con số cụ thể) "không có chút thành ý nào".

"Trước hết, tôi đã chơi tốt trên sân, nhưng đề nghị cuối cùng của họ hoàn toàn không tương xứng với giá trị thi đấu của tôi", anh nói. "Đặc biệt khi thấy nhiều cầu thủ chơi kém hơn tôi rất nhiều lại nhận được hợp đồng tốt hơn. Họ cũng không chấp nhận những điều khoản bảo đảm mà tôi muốn."
Trong kỳ nghỉ hè, Lakers chi tiêu mạnh tay để tái thiết đội hình. Theo The Athletic, Lakers đã trao cho một nhóm cầu thủ tổng cộng gần 480 triệu USD với tổng thời hạn 26 năm, gồm 4 tùy chọn cầu thủ. Điều đáng nói là tất cả những cầu thủ này cộng lại chưa từng được chọn vào All-Star, cũng chưa từng giành bất kỳ danh hiệu cá nhân nào trong năm.
Trong số đó có hậu vệ Sexton với hợp đồng 2 năm 19,2 triệu USD; Grimes 4 năm 60 triệu USD; Mamukelashvili 4 năm 52 triệu USD. Cả ba hợp đồng đều kèm tùy chọn cầu thủ.
Kỳ nghỉ hè trước, Smart ký hợp đồng 2 năm 10,5 triệu USD kèm tùy chọn cầu thủ để đến Lakers. Anh ra sân 62 trận ở mùa giải thường, chơi ổn định với trung bình 9,3 điểm, 3 kiến tạo và 1,4 cướp bóng mỗi trận. Trong 10 trận playoffs, anh còn chơi thăng hoa hơn (trong đó 6 trận gặp Rockets) khi đạt trung bình 12,9 điểm, 5,1 kiến tạo và 2,4 cướp bóng.
Mô hình dự đoán dữ liệu DARKO, dựa trên số liệu thống kê cơ bản, chênh lệch on/off khi tấn công và phòng ngự cùng dữ liệu tracking để đánh giá giá trị cầu thủ, xếp Smart vào top 10% toàn NBA và ước tính mức lương tương xứng của anh lên tới 29,9 triệu USD. So với mức lương 6,5 triệu USD mỗi mùa mà Rockets trả cho anh, đây thực sự là một vụ hời.
"Rockets cho tôi cơ hội để nhận được thứ tôi xứng đáng", Smart nói. "Tôi chơi hết mình vì muốn mang lại cho gia đình một thu nhập tốt. Đó có thể là hợp đồng dài hạn với mức lương hợp lý, hoặc hợp đồng ngắn hạn lương cao; quan trọng nhất là tôi có quyền lựa chọn."
Ngoài việc trở về quê nhà, lý do lớn khác khiến Smart gia nhập Rockets là được tái hợp với huấn luyện viên trưởng Udoka. Trong mùa giải duy nhất Udoka dẫn dắt Celtics, hai người từng làm việc cùng nhau, và chính năm đó Smart giành danh hiệu Cầu thủ phòng ngự xuất sắc nhất. Smart cho rằng phong cách huấn luyện của Udoka rất đặc biệt tại NBA, xuất phát từ chính kinh nghiệm thi đấu của ông. Udoka hiểu rõ điều gì cần để tồn tại ở NBA, không bao giờ tô hồng vấn đề và có thể khai thác tối đa tiềm năng của cầu thủ.

Sau buổi tập đầu tiên của Rockets trong trại huấn luyện hôm nay, Smart nói anh và Udoka là cặp bài trời sinh. Udoka cũng đồng tình.
"Cậu ấy rất hợp với triết lý của tôi, và tôi cũng hợp với cậu ấy", Udoka nói.
Smart cho rằng Rockets hiện tại rất giống đội Celtics trẻ trung năm xưa mà anh đã trưởng thành cùng. Cả hai đều là những tập thể vượt qua sự kỳ vọng, khi vào playoffs thì phải gánh kỳ vọng lớn nhưng vẫn phải học cách chơi khi thiếu trụ cột: năm đó Celtics không có Kyrie Irving và Gordon Hayward vì chấn thương, còn mùa trước Rockets phải thi đấu mà không có Kevin Durant.
"Có những trận đáng lẽ phải thắng cuối cùng lại thua... sự tự tin của bạn sẽ bị tổn thương", anh nói. "Nhưng mọi trải nghiệm đều có ý nghĩa. Bạn phải vượt qua những trận chiến gian nan, đi xuyên qua mưa gió, mới có thể chạm tới mục tiêu."
Smart và Udoka ngày ấy không thể cùng Celtics hoàn thành mục tiêu vô địch. Đến khi đội bóng áo xanh giành chức vô địch NBA 2024, cả hai đều đã rời Boston. Giờ đây tái hợp, họ hy vọng chinh phục chức vô địch tại Houston, và Smart cũng đang theo đuổi giấc mơ này ngay trên quê nhà.
"Tôi là người Texas", anh nói. "... Tôi có thể thi đấu tại đây, đại diện cho quê hương mình."