Ba năm liên tiếp giữ vị trí số một, nhưng bị loại ngay vòng một, Jokic vẫn là người xuất sắc nhất?

Mỗi kỳ nghỉ hè, ESPN lại tung ra bảng xếp hạng 100 cầu thủ như một món ăn tinh thần quen thuộc. Top ba lần này gồm Jokic, Wembanyama và Alexander. Danh sách được lựa chọn bởi hơn 100 chuyên gia, nhà báo, biên tập viên và nhà sản xuất trong giới NBA của ESPN. Mức độ cạnh tranh ở nhóm dẫn đầu năm nay rất sát sao, nhưng cuối cùng Jokic vẫn giành vị trí số một.

Jokic đã giữ ngôi vương ba năm liên tiếp, nhưng trong ba năm ấy, anh thậm chí không thể tiến sâu tới chung kết miền Tây. Năm 24, anh thua Timberwolves; năm 25, anh bị Thunder đánh bại trực tiếp; còn năm nay, ngay vòng một playoffs, anh bị một đội Timberwolves thiếu quân loại một cách đầy bẽ bàng. Theo tôi, Jokic chắc chắn vẫn nằm trong top ba, nhưng nếu đội bóng của bạn mới vài tháng trước còn không qua nổi vòng một, thì bạn không xứng đáng là cầu thủ mạnh nhất hành tinh nữa.

Đúng là Nuggets ở playoffs cũng hứng chịu những vấn đề chấn thương nghiêm trọng: Gordon tái phát chấn thương gân khoeo, còn Watson không thi đấu trận nào. Nhưng Timberwolves bên kia chiến tuyến còn tệ hơn khi DiVincenzo nghỉ hết mùa, còn ngôi sao Edwards bị quá duỗi đầu gối, phải thi đấu với thể trạng rất kém.

Trong bối cảnh như vậy, chấn thương không thể là cái cớ cho việc bị loại từ vòng một. Bản thân Jokic cũng chơi không tốt, chứ không phải kiểu kéo cả đội mà không nổi. Qua 6 trận playoffs, Jokic ghi trung bình 25,8 điểm, 13,2 rebound và 9,5 kiến tạo – chỉ số cơ bản vẫn rất hoành tráng, nhưng tỷ lệ ném rổ của anh chỉ đạt 44,6%, thấp nhất trong sự nghiệp playoffs, còn tỷ lệ ném ba điểm vỏn vẹn 19,4%.

Ở vòng playoffs, anh ném ba điểm 36 lần và chỉ trúng 7. Trong số những cầu thủ có ít nhất 35 lần ném ba điểm ở lịch sử playoffs, tỷ lệ này đứng thứ sáu từ dưới lên. Khả năng dứt điểm sa sút nghiêm trọng chính là lý do lớn nhất khiến tôi tin rằng Jokic không còn là người số một thế giới.

Không chỉ ném ba điểm trượt, nhiều tình huống kết thúc gần rổ mà trước đây anh xử lý gọn gàng, kể cả cú ném bụng cực kỳ sở trường, đến playoffs cũng mất cảm giác hoàn toàn. Phòng ngự của Gobert đúng là rất giỏi, nhưng Jokic từng ghi tới 56 điểm ngay trước mặt Gobert, nên nói Gobert khóa chết Jokic thì hơi quá lời. Nguyên nhân chính vẫn là phong độ của chính Jokic đi xuống.

Chấn thương quá duỗi đầu gối ở mùa giải trước được xem là bước ngoặt của mùa bóng với Jokic. Trước khi dính chấn thương, tỷ lệ ném ba điểm của anh lên tới 44%, nhưng sau khi tái xuất, con số này chỉ còn 32%, và cả mùa là 38%.

Cả mùa giải, Jokic vẫn có thống kê khủng: trung bình 27,7 điểm, 12,9 rebound và 10,7 kiến tạo. Anh là cầu thủ đầu tiên trong lịch sử vừa giành danh hiệu vua rebound vừa là vua kiến tạo. Nhưng để đánh giá một cầu thủ, luôn cần kết hợp giữa thành tích đội bóng và thông số cá nhân.

Thời đỉnh cao, Jokic vừa có số liệu bùng nổ vừa kéo đội giành chiến thắng, thậm chí khi đồng đội chơi dưới sức, anh vẫn có thể một mình gánh cả đội vượt qua. Ở thời điểm ấy, Jokic là người số một không ai có thể so sánh.

Còn bây giờ, tuổi tác đã cao, chấn thương lại ập đến. Mùa tới Jokic sẽ bước sang tuổi 32, với một trung phong thì cũng gần tới giai đoạn suy giảm. Chắc chắn anh vẫn nằm trong nhóm những cầu thủ giỏi nhất giải đấu, nhưng việc anh có còn là số một hay không thì vẫn là dấu hỏi lớn.

Thế nhưng, xếp ai ở vị trí số một cũng sẽ gây tranh cãi. Nếu đặt Alexander lên đầu, người hâm mộ sẽ nói anh bị Wembanyama đánh bại trực diện; còn nếu chọn Wembanyama, họ sẽ nói anh còn quá ít kinh nghiệm, chung kết cũng thi đấu không ấn tượng; trong khi nếu trao ngôi số một cho Brunson – người đoạt FMVP – thì tầm ảnh hưởng trên sân của anh lại không thể sánh với những cái tên kể trên.

Đáng chú ý, top năm của bảng xếp hạng năm nay đều không phải người Mỹ. Giờ đây, các cầu thủ Mỹ không cần nói đến chuyện giành lại danh hiệu số một, chỉ riêng việc chen chân vào top năm cũng đã khó. Bên cạnh đó, lần đầu tiên trong lịch sử, cả James, Durant và Curry đều không góp mặt trong top mười.

Ở một góc khuất chẳng mấy ai để ý, thứ hạng của Embiid đã tăng từ 47 năm ngoái lên 41 năm nay, coi như tiến bộ được sáu bậc.