Kỳ Đại hội Thể thao châu Á 2018 tại Jakarta chứng kiến bóng rổ Trung Quốc lập kỷ lục: cả bốn đội bóng rổ nam/nữ 5 người và nam/nữ 3x3 đều đăng quang.
Tuy nhiên, thời thế đã thay đổi. Đến ASIAD 2023 tại Hàng Châu, sự thống trị của bóng rổ Trung Quốc đã giảm sút rõ rệt: khi ấy bóng rổ nam 5 người giành HCĐ, bóng rổ nữ 5 người giành HCV, bóng rổ nam 3x3 xếp thứ năm, còn bóng rổ nữ 3x3 giành HCV.
Kỳ ASIAD năm nay ở Nagoya lại tụt dốc không phanh: bóng rổ nam 5 người đứng thứ tư, bóng rổ nam 3x3 xếp thứ sáu, bóng rổ nữ 3x3 xếp thứ năm, và bóng rổ nữ 5 người cũng không vào nổi trận chung kết...

Đúng vậy, ở bán kết ASIAD năm nay, đội bóng rổ nữ Trung Quốc đã để thua đội bóng rổ nữ Hàn Quốc 85-80, qua đó không thể giành quyền tranh huy chương vàng.
Trận này, các cô gái Trung Quốc ném rổ cực kỳ tệ, tệ đến mức khó tin: ở vạch ba điểm, họ hoàn toàn trắng tay khi ném 13 lần không ăn được quả nào; dù vượt trội ở khâu bắt bóng bật bảng với tỉ số 45-28, họ vẫn không thể cứu vãn tình thế.

Trước kia, đúng là ai kiểm soát bóng bật bảng thì người đó làm chủ trận đấu, nhưng bóng rổ hiện đại cạnh tranh bằng khả năng ném rổ. Đội nào thiếu khả năng ném rổ thì thường phải ngậm ngùi nuốt trái đắng.

Số liệu thống kê của đội bóng rổ nữ Trung Quốc như sau:
Dù mang chấn thương thi đấu, Dương Thư Dữ vẫn ghi được 15 điểm và 7 rebound; Trương Tử Vũ ném 11 trúng 10, hiệu quả ghi 22 điểm và 7 rebound; Vương Tư Vũ có 8 điểm, 5 rebound và 10 kiến tạo.

Số liệu thống kê của đội bóng rổ nữ Hàn Quốc như sau:
Toàn đội ném ba điểm 41 lần trúng 12; dù tỉ lệ chính xác chỉ khoảng 29%, nhưng ở hiệp cuối họ bùng nổ ngoài vạch ba điểm, liên tiếp có những cú ném vào rổ không chạm vành.

Tỉ số so sánh về số lần mất bóng là 18-6, cũng là một trong những nguyên nhân chính khiến đội bóng rổ nữ Trung Quốc không thể vượt qua Hàn Quốc.

Tại ASIAD năm nay, bóng rổ nam Trung Quốc ở trận bán kết và trận tranh huy chương đồng lần lượt bị đội tuyển Nhật Bản và đội tuyển Iran “bắn chết” bằng những cú ném rổ. Như đã nói, bóng rổ nữ Trung Quốc cũng gặp phải tình cảnh tương tự.
Cứ nói mãi rằng mình rất nỗ lực, nhưng nỗ lực chẳng mang lại kết quả thì cũng chỉ như một trò cười mà thôi.

Kỳ thực, việc toàn bộ bóng rổ Trung Quốc ở ASIAD lần này đều không đạt được mục tiêu huy chương vàng chưa hẳn là chuyện xấu. Biết đâu ngay từ lúc này, ban lãnh đạo có liên quan có thể thấm thía bài học, thật sự nghiêm túc suy xét liệu mình đã lạc hậu so với triết lý bóng rổ hiện đại hay chưa, thay vì cứ mãi chìm đắm trong vinh quang quá khứ.
Tục ngữ có câu: không phá thì không xây.
