Tám năm trải nghiệm của Antonio: Ngày càng tin tưởng vào bóng đá Trung Quốc

Tác giả/Han Bing Mặc dù cuối cùng không thể giành cúp, nhưng thành tích và nỗ lực của đội tuyển U23 tại Giải vô địch U23 châu Á lần này xứng đáng nhận được tràng pháo tay, huấn luyện viên trưởng Antonio cũng đáng được tôn trọng.

Antonio từng là chân sút trẻ tài năng ở giải hạng Hai Tây Ban Nha, đồng thời là huấn luyện viên “toàn cầu hóa” với dấu chân trải dài khắp châu Âu, châu Á và Nam Mỹ. Xuất thân từ gia đình bóng đá, Antonio đã tôi luyện được sự thực tế và kiên cường như hiện nay trong suốt 20 năm sự nghiệp huấn luyện như thế nào? Như huấn luyện viên trưởng đội tuyển quốc gia Trung Quốc Shao Jiayi từng nói: Antonio là một huấn luyện viên Tây Ban Nha “phi điển hình”, trong việc nghiêm túc, nhấn mạnh kỷ luật và tinh thần quốc gia, ông mang phong cách “Đức” rõ nét hơn.

Sự nghiệp huấn luyện của Antonio bắt đầu từ năm 2004, trong hơn 20 năm làm nghề, ông có hai người thầy dẫn dắt.

Người thầy đầu tiên là Mandia, huấn luyện viên của đội Alicante Hercules năm 2008, ông đã mời Antonio làm trợ lý. Trong 4 năm tiếp theo, Antonio theo Mandia từ Hercules, Racing Santander, Tenerife rồi trở lại Hercules, chuyên trách hoạch định chiến thuật cho đội bóng, hoàn thành giai đoạn “tích lũy nguyên thủy” trong sự nghiệp huấn luyện.

Người thầy thứ hai là Oscar Garcia, huấn luyện viên Saint-Étienne ở Ligue 1 mùa hè 2017, ông đã chọn Antonio, người đang thất nghiệp hơn 8 tháng, làm trợ lý. Dù thời gian làm việc ở Saint-Étienne (138 ngày) và đội bóng lớn Hy Lạp Olympiacos (88 ngày) không dài, Antonio chỉ làm trợ lý trong 13 trận mỗi nơi, nhưng trong thời gian ngắn đã trải qua cuộc đối đầu ý tưởng với ban lãnh đạo ở Saint-Étienne, năm 2018 tại Olympiacos ông chứng kiến bạo lực trên sân cỏ, chứng kiến Garcia bị giấy vệ sinh ném trúng mặt chảy máu và bị ông chủ giàu có của đội Hy Lạp sa thải. Kinh nghiệm huấn luyện của Antonio được “nâng cấp”, hoàn thiện hệ thống lý thuyết huấn luyện và tăng khả năng chịu áp lực. Chính những trải nghiệm khắc nghiệt này đã tạo nên phong cách kiên cường và thực tế mà Antonio duy trì đến nay.

Đối với Antonio, trải nghiệm quan trọng nhất là chuyến hành trình châu Á tại Kuwait. Năm 2013, Antonio đến Kuwait xa lạ để thử sức, huấn luyện đội tân binh Al-Yarmouk. Antonio đã đưa đội bóng vốn xếp cuối bảng lên vị trí thứ tám ở giải đấu và vào tứ kết cúp, thành tích tốt nhất trong lịch sử đội từ năm 1974. Mùa hè 2014, đội bóng lớn Kuwait Qadsia mời Antonio về. Ông dẫn dắt đội bóng giành Siêu cúp vào tháng 8 khi đánh bại đối thủ truyền kiếp Kuwait SC, rồi ngày 18 tháng 10 chỉ đạo đội thắng trong loạt sút luân lưu ở chung kết AFC Cup trước Erbil của Iraq, giúp Qadsia lần đầu tiên vô địch châu Á.

Nhìn lại sự nghiệp huấn luyện, Antonio cho rằng chức vô địch AFC Cup là cột mốc quan trọng, củng cố niềm tin vào triết lý huấn luyện của mình. Chiến thuật thực dụng mà Antonio áp dụng cho đội tuyển U23 lần này đã từng thành công với Qadsia cách đây 14 năm. Khi đó, Qadsia có 9 tuyển thủ Kuwait vừa chơi giao hữu với Jordan, thể lực mệt mỏi, thêm 3 trụ cột bị chấn thương, toàn đội không ở trạng thái tốt nhất, nhưng Antonio vẫn truyền tải sự tự tin tuyệt đối trước trận: “Chúng tôi chỉ chấp nhận chức vô địch và huy chương vàng.”

Antonio yêu cầu toàn đội phải chuyển bóng nhanh, thoát khỏi sự kèm cặp chặt chẽ của đối thủ, tổ chức tấn công bằng những đường chuyền chính xác. Các cầu thủ Qadsia luôn tuân thủ chiến thuật của Antonio, giữ kỷ luật nghiêm ngặt, dựa vào phòng ngự chắc chắn để kéo trận đấu vào loạt sút luân lưu, thủ môn Khaldi cản được một quả phạt đền, cuối cùng thắng 4-2. Quá trình thi đấu rất giống với trải nghiệm của đội tuyển U23 lần này.

Chiến thắng này giúp Antonio được cả nước Kuwait công nhận, chủ tịch câu lạc bộ Fahad thậm chí tuyên bố sẵn sàng “cho mượn” ông cho Liên đoàn bóng đá Kuwait để dẫn dắt đội tuyển quốc gia tham dự Asian Cup đầu năm 2015. Dù cuối cùng không thành hiện thực, Antonio đã dẫn dắt đội chơi 15 trận AFC Cup, dấu chân trải rộng Tây Á, Đông Nam Á và Trung Á, hiểu rõ sự khác biệt của bóng đá châu Á, đặt nền móng cho công việc huấn luyện sau này ở Trung Quốc.

Kể từ khi đến Trung Quốc năm 2018, Antonio đã bước vào năm thứ tám dẫn dắt các đội tuyển quốc gia Trung Quốc, ông rất nhấn mạnh kỷ luật chiến thuật, tinh thần đồng đội và lòng tự hào dân tộc. Antonio lớn lên ở vùng Murcia, Tây Ban Nha, nơi từ thế kỷ 13 đã thuộc Tây Ban Nha. Các cầu thủ địa phương có tinh thần quốc gia rất mạnh mẽ, trong một cuộc phỏng vấn với báo chúng tôi, Antonio từng nhấn mạnh ngoài tinh thần chiến đấu và không chịu thua, điều quan trọng nhất là lòng tự hào dân tộc. Antonio kể khi còn trẻ thi đấu cho đội U16, U20 Tây Ban Nha, chỉ cần nghe quốc ca là ông rất xúc động: “Vinh dự khoác áo đội tuyển quốc gia không phải dựa vào tiền bạc, địa vị xã hội hay danh tiếng, mà là dựa trên thực lực thực sự, nên đó là vinh dự vô cùng quý giá.”

Antonio rất trân trọng lời dạy của cha mình: hy sinh vì quốc gia là vinh dự tối cao, chơi bóng không cần phải hy sinh mạng sống nhưng phải có niềm tin kiên định bảo vệ danh dự quốc gia, không sợ hy sinh. Lòng tự hào dân tộc này xuyên suốt trong cuộc sống hàng ngày, tập luyện và thi đấu, từ tinh thần đồng đội cơ bản nâng lên thành lòng tự hào dân tộc, đội bóng mới có ý chí kiên trì đến phút cuối cùng trong những thời điểm then chốt.

Antonio thừa nhận khoảng cách thực lực khách quan, nhưng nhấn mạnh trong thế giới bóng đá không có điều gì là không thể, niềm tin không sợ hãi, chiến đấu vì quốc gia có thể tạo ra phép màu. Sau khi dẫn dắt đội tuyển U23 vào chung kết, Antonio trong một cuộc phỏng vấn với tờ báo lớn nhất vùng Murcia quê nhà, La Verdad, nói: “Nhật Bản là đội mạnh châu Á cũng là đội mạnh thế giới, họ có thể đánh bại Tây Ban Nha và Đức ở World Cup, chúng tôi cũng có cơ hội gây bất ngờ. Chúng tôi luôn tiến bộ, các chàng trai Trung Quốc rất khao khát chiến thắng.” So với Giải U20 châu Á ba năm trước, giải U23 châu Á lần này có ý nghĩa lớn hơn cho sự rèn luyện của đội tuyển trẻ Trung Quốc.

Giống như khi trả lời phỏng vấn báo chúng tôi ba năm trước, Antonio vẫn đầy tin tưởng vào tương lai bóng đá Trung Quốc. Khi đó ông nhấn mạnh bóng đá Trung Quốc không nên vội so sánh với Nhật Bản hay Hàn Quốc, mà nên bắt đầu từ cơ sở, xây dựng hệ thống đào tạo trẻ và bóng đá phong trào vững chắc, tăng cường xây dựng cơ sở hạ tầng bóng đá. Antonio nói hiện giờ ông đã thấy sự tiến bộ rõ rệt của bóng đá Trung Quốc: “Vài năm trước, bóng đá được đưa vào chương trình học ở trường, điều đó rất quan trọng. Tôi hoàn toàn tin tưởng điều này sẽ thay đổi cục diện bóng đá Trung Quốc. Bây giờ bóng đá cơ sở phát triển tốt hơn, các giải đấu cũng nhiều hơn, trẻ em Trung Quốc bắt đầu chơi bóng sớm hơn, tiến bộ rõ rệt. Tôi đi xem rất nhiều trận, liên tục phát hiện các cầu thủ xuất sắc mới, kỹ thuật, kiểm soát bóng và chuyền bóng của họ đều rất tốt.”

Antonio chỉ rõ ý nghĩa của giải U23 châu Á đối với bóng đá Trung Quốc: “Tôi có dự đoán sẽ vào chung kết không? Bóng đá phải nỗ lực chiến đấu, nhưng cũng cần chút may mắn. Đây là giải đấu cạnh tranh cực kỳ khốc liệt, mỗi ba ngày phải thi đấu một trận, áp lực rất lớn, bạn sẽ bị đẩy đến giới hạn, nhưng đồng thời cũng chứng minh được sự tiến bộ của chúng ta.” Như bình luận của La Verdad ở Murcia: thành công của Antonio ở Trung Quốc cũng đồng nghĩa với một tương lai không giới hạn đối với huấn luyện viên Tây Ban Nha này.