Tăng trưởng doanh thu thương mại Ngoại hạng Anh: Từ sự thống trị của Man United đến sự song hành của sáu ông lớn, tái cấu trúc mô hình thương mại của các câu lạc bộ hàng đầu

Bài viết/ Hàn Băng Chiến lược mở rộng "chiếc bánh" giải Ngoại hạng Anh không chỉ nằm ở doanh thu truyền hình trong và ngoài nước mà còn thể hiện qua doanh thu thương mại ngày càng quan trọng đối với các câu lạc bộ lớn. Nguyên tắc phân phối doanh thu truyền hình tương đối công bằng đã nâng cao tổng mức thu nhập của các câu lạc bộ trong giải đấu, từ đó các câu lạc bộ có nhiều nguồn lực hơn để đầu tư vào thị trường chuyển nhượng và phát triển thương mại. Trong hơn một thập kỷ qua, liên minh Ngoại hạng Anh luôn nỗ lực đảm bảo công bằng trong phát triển thị trường nước ngoài; trước đây, Manchester United dẫn đầu về tài trợ thương mại, nhưng với sự gia tăng ảnh hưởng toàn cầu của các ông lớn khác, hiện tại sáu câu lạc bộ hàng đầu có lợi thế tương đương nhau.

So với các đối thủ cạnh tranh khác, các câu lạc bộ hàng đầu của bốn giải đấu lớn châu Âu có lợi thế lớn hơn về doanh thu thương mại. Mùa trước, Real Madrid (594 triệu euro) và Barcelona (522 triệu euro) có doanh thu thương mại vượt tổng thu nhập mùa giải của Atletico Madrid, đội đứng thứ ba La Liga (454 triệu euro). Doanh thu thương mại của PSG (367 triệu euro) gấp đôi tổng thu nhập mùa giải của Marseille, đội đứng thứ hai Ligue 1! Trong khi đó, khoảng cách doanh thu thương mại của sáu ông lớn truyền thống Ngoại hạng Anh không lớn: mùa 2024/25, hai đội bóng thành Manchester đạt khoảng 400 triệu euro, Liverpool (366 triệu), Tottenham (330 triệu), Arsenal (314 triệu) đều ở khoảng 300 triệu euro, chỉ có Chelsea thấp hơn chút (239 triệu). Tuy nhiên, Chelsea không có doanh thu quảng cáo trước ngực áo; với tầm ảnh hưởng toàn cầu của "The Blues", quảng cáo trước ngực có thể mang lại ít nhất 50 triệu euro mỗi năm, cũng nằm trong khoảng 300 triệu euro.

Cách đây 10 năm, mùa giải 2015/16, các khoản tài trợ lớn như trang phục, quảng cáo trước ngực áo, quảng cáo trên đồ tập của Man United đạt tới 190 triệu euro mỗi năm. Liverpool là 135 triệu, Chelsea 100 triệu, Arsenal 84 triệu, Man City 63 triệu, thấp nhất là Tottenham chỉ 36 triệu. Nhưng đến mùa 2024/25, giá trị quảng cáo trước ngực áo của Man City, Man United và Liverpool đã gần như ngang bằng (70 triệu/năm), Arsenal thấp hơn chút (58 triệu/năm), quảng cáo trước ngực áo cũ của Chelsea là 46 triệu/năm, mức tài trợ mới không dưới 50 triệu/năm. Tottenham thấp nhất cũng đạt 46 triệu/năm, khoảng cách lớn so với hai đội thành Manchester đã thu hẹp đáng kể. Thậm chí các đội trung bình như Newcastle United (29 triệu/năm), Aston Villa (23 triệu/năm) cũng đã tăng lên nhiều lần. Ngoài ra, hầu hết sáu ông lớn truyền thống đều có doanh thu tài trợ tay áo và đồ tập rất lớn, mỗi năm mang lại hơn 10 triệu euro lợi nhuận khổng lồ.

Về doanh thu tài trợ trang phục, mùa này hợp đồng gia hạn giữa Man City và Puma (115 triệu/năm) đã vượt hợp đồng giữa Adidas và Man United (105 triệu/năm). Adidas tài trợ cho Arsenal (87 triệu/năm) và Liverpool, cùng với Nike tài trợ Chelsea (70 triệu/năm), cũng là tiêu chuẩn thu nhập của các ông lớn. Tottenham, đội thấp nhất trong sáu ông lớn truyền thống, có 58 triệu/năm (Nike), bằng một nửa hai đội thành Manchester, nhưng nếu đặt trong bốn giải đấu lớn châu Âu thì đủ để xếp top 5, chỉ sau Barcelona, Real Madrid, PSG và Bayern Munich. Hơn nữa, ngay cả Aston Villa (20 triệu/năm), Everton (28 triệu/năm) và Newcastle United (46 triệu/năm) cũng đều tăng mạnh, đây chính là "chiếc bánh" doanh thu lớn của Ngoại hạng Anh, với sự lãnh đạo của sáu ông lớn truyền thống đem lại lợi nhuận dồi dào trong một "độc quyền nhóm".