Ngày càng nhiều bàn thắng từ phạt góc đang "hủy hoại" Premier League?

Viết/Hàn Băng Vòng đấu 28 Premier League kết thúc cuối tuần trước xứng đáng được gọi là "vòng phạt góc" lịch sử - Trong chiến thắng 5-2 của Liverpool trước West Ham United, họ đã có hat-trick phạt góc ngay ở hiệp một; Còn ở derby London giữa Arsenal và Chelsea, cả 3 bàn thắng đều bắt nguồn từ quả đá phạt góc. Sau các trận đấu, chủ đề được các HLV, chuyên gia bình luận và giới truyền thông Premier League tập trung thảo luận đều liên quan đến phạt góc và các tình huống cố định, với báo chí Anh liên tục bày tỏ quan ngại.

Hat-trick phạt góc trong hiệp một của Liverpool trước West Ham là thành tích chỉ từng xuất hiện một lần trong lịch sử Premier League (Manchester United vs Leicester City, tháng 9/2016). Kể từ khi thay đổi huấn luyện viên chuyên về đá phạt, số bàn thắng từ các tình huống cố định của Liverpool từ tháng 1 đến nay đã là 9, gấp 3 lần so với 4 tháng đầu mùa, giúp họ trở thành ông vua mới của các pha đá phạt tại Premier League 2026.

Trong khi đó, Arsenal - đội khơi mào cho làn sóng bàn thắng từ phạt góc - vẫn tiếp tục công thức bí mật không còn là bí mật của họ. Ở derby London với Chelsea, cả 3 bàn thắng của hai đội đều đến từ các pha tấn công phạt góc. Nhờ vậy, Arsenal đã san bằng kỷ lục ghi bàn từ phạt góc trong một mùa giải Premier League (16 lần) và việc phá kỷ lục chỉ còn là vấn đề thời gian. Ngoài ra, Arsenal đã 9 lần mở tỷ số từ phạt góc, ngang bằng kỷ lục của Southampton (mùa 1994/95); và 9 lần ghi bàn thắng quyết định từ phạt góc, phá kỷ lục trước đó của Manchester United (mùa 2012/13, 8 lần).

HLV Chelsea, Mauricio Rosener, bày tỏ sự thất vọng vì hai bàn thua từ các tình huống cố định, cho rằng cả tuần luyện tập phòng ngự set-piece đã đổ sông đổ bể. Ngược lại, sau chiến thắng nhờ hat-trick phạt góc trước West Ham, HLV Liverpool Arne Slot thừa nhận ông không thích "xu hướng đá phạt": "Trái tim bóng đá của tôi không ưa xu hướng set-piece, bóng đá nên giống như Barca của 10-15 năm trước." HLV Everton David Moyes cũng bày tỏ bất mãn với chiến thuật đá phạt: "Việc các đội bóng Premier League quá chú trọng vào các tình huống cố định đang biến trận đấu gần như thành một cuộc vật nhau, không nên như vậy, thật tệ."

Chuyên gia Sky Sports, Yaya Touré, thẳng thắn nói ông thất vọng với chất lượng trận đấu: "Tôi muốn xem những trận cầu hay, với những đường chuyền, tấn công và cơ hội ghi bàn đẹp mắt... Nhưng cả 3 bàn trong derby London lớn đều từ phạt góc, đây không phải thứ khán giả muốn thấy." Bình luận viên BBC, Chris Sutton, cũng chia sẻ quan điểm: "Nếu Arsenal vô địch, họ sẽ trở thành nhà vô địch Premier League 'xấu xí' nhất lịch sử? Bởi vì màn trình diễn của họ không thuyết phục, phụ thuộc quá nhiều vào bàn thắng từ đá phạt." Cựu danh thủ Arsenal, Patrick Vieira, bênh vực đội bóng cũ, cho rằng quan trọng nhất là 3 điểm. Nhưng ông cũng thừa nhận trận đấu không hấp dẫn: "Mọi người luôn mong đợi Arsenal chơi đẹp hơn, cởi mở và tấn công hơn."

Truyền thông chính thống Anh đã đặt câu hỏi "Liệu đá phạt có đang hủy hoại Premier League?": Set-piece là phần quan trọng của bóng đá, nhưng không nên quan trọng đến mức này. Premier League vốn nổi tiếng với sự kịch tính, nhịp độ cao, tốc độ và những bất ngờ, giờ đây các tình huống cố định lại trở thành nhân vật chính được chú ý nhất. Các đội bóng Premier League đang đổ xô theo xu hướng set-piece, kéo giải đấu đến một hướng đi nguy hiểm: kém hấp dẫn và số bàn thắng giảm. Cảnh quay truyền hình Premier League cũng đang thay đổi. Sau mỗi bàn thắng, ống kính ngày càng hướng về các HLV đá phạt thay vì HLV trưởng. Premier League dưới sự kiểm soát của các tập đoàn Bắc Mỹ, ngày càng giống với National Football League (NFL). NFL là môn thể thao ám ảnh với set-piece, có "cuốn sổ tay chiến thuật đá phạt dày như từ điển Collins".

▲Bảng xếp hạng Premier League nếu chỉ tính bàn thắng từ lối chơi phối hợp.

Trong bối cảnh số bàn thắng từ đá phạt, đặc biệt là phạt góc, tăng lên, số bàn thắng trung bình mỗi trận tại Premier League lại giảm liên tiếp 3 mùa. Từ 3.28 bàn (mùa 2023/34), 2.93 bàn (mùa 2024/25) xuống còn 2.79 bàn mùa này. Có tới 8 đội có tỷ lệ bàn thắng từ đá phạt chiếm hơn 1/3 tổng số bàn, với Crystal Palace (50%) dẫn đầu, theo sau là Newcastle United (47.5%), Leeds United (45.9%), Chelsea (40.8%) và Arsenal (37.9%). Tỷ lệ bàn thắng từ các tình huống cố định (không tính penalty) mùa trước là 20.6%, mùa này đã tăng lên 25.4%. Chỉ riêng bàn thắng từ phạt góc đã tăng 5%, nếu tính cả penalty thì tỷ lệ tăng từ 28.6% lên 33.3%.

Việc quá chú trọng chiến thuật đá phạt dẫn đến số trận hòa 0-0 tại Premier League tăng lên. Mùa này đã có 19 trận hòa 0-0, nhiều hơn mùa 2024/25 (16 trận) và mùa 2023/24 (11 trận). Tỷ lệ trận không có bàn thắng (6.8%) cũng tăng liên tiếp 3 mùa. Sự gia tăng các trận hòa không bàn thắng tương quan thuận với việc giảm số bàn. Các đội mải mê tìm kiếm bàn thắng từ set-piece cũng khiến số lần sút giảm. Số lần sút trung bình mỗi trận mùa này (24.4 lần) là thấp thứ hai kể từ mùa 2003/04, chỉ cao hơn mùa 2020/21 (24.2 lần/trận) - mùa giải mà phần lớn các trận đấu, cầu thủ thi đấu dưới mức kỳ vọng do đại dịch.

▲Biểu đồ xu hướng tỷ lệ trận hòa 0-0 tại Premier League những năm gần đây.

Mùa này, lần đầu tiên trong lịch sử Premier League, số lần sút ngoài vòng cấm trung bình mỗi trận (7.8 lần) thấp hơn 8 lần, số lần sút trúng đích trung bình (8.2 lần) cũng ở mức thấp kỷ lục, thấp hơn đáng kể so với mùa 2023/24 (9.9 lần). Xét rằng tỷ lệ chuyển hóa cơ hội thành bàn thắng mùa này (11.2%) cao thứ 4 trong lịch sử Premier League, điều này chứng tỏ tổng số bàn thắng giảm và số trận hòa 0-0 tăng chủ yếu do số lần sút giảm, chứ không phải do chất lượng sút kém. Việc số lần sút giảm lại liên quan trực tiếp đến sự phụ thuộc thái quá vào chiến thuật đá phạt. Hai đội có tỷ lệ bàn thắng từ set-piece cao nhất là Crystal Palace và Newcastle United cũng là những đội có nhiều trận hòa 0-0 nhất (4 trận).

Tờ The Guardian cho rằng không ai muốn thấy cảnh "vật nhau" hỗn loạn trong vòng cấm từ những quả phạt góc, còn The Times thì gọi các pha tấn công/phòng ngự phạt góc là "sự xấu hổ": "Chúng ta đã quen với cảnh chen lấn, kéo đẩy chật kín trong vòng cấm." The Daily Telegraph trích dẫn lời cựu danh thủ Real Madrid, Jorge Valdano, chỉ trích Premier League ngày càng phụ thuộc vào chiến thuật đá phạt: "Nhưng những đường chuyền ngắn? Cú giả vờ? Thay đổi nhịp độ? Phối hợp một-hai? Không có! Xuyên háng? Đường chuyền bằng gót? Đừng đùa nữa."