Còn 100 ngày nữa là đến World Cup, mọi thứ vẫn chưa chắc chắn...

Bài viết/Hàn Băng Ngày 3 tháng 3 đánh dấu cột mốc 100 ngày đếm ngược đến lễ khai mạc World Cup Mỹ-Canada-Mexico. Với tư cách là kỳ World Cup có quy mô và số đội tham gia lớn nhất từ trước đến nay, đây cũng là sự kiện đầu tiên được đồng tổ chức bởi 3 quốc gia. 104 trận đấu sẽ được tổ chức tại 16 sân vận động, trải dài qua 4 múi giờ khác nhau. Mỹ đảm nhận 78 trận, trong khi Canada và Mexico mỗi nước tổ chức 13 trận. Vậy liệu họ đã thực sự chuẩn bị xong?

Mười năm trước, khi liên danh Mỹ-Canada-Mexico đăng cai World Cup, khái niệm chủ đạo được đề cao là đoàn kết, chắc chắn và cơ hội. Nhưng hiện nay, ba nước chủ nhà không còn đoàn kết do chiến tranh thương mại, và sự chắc chắn đã biến thành "bất định": giá vé không chắc, thành phố đăng cai không chắc, tình hình an ninh không chắc, thậm chí cả các đội tham dự cũng không chắc. Giá vé, phí đỗ xe và chi phí ăn ở tăng cao có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến tỷ lệ lấp đầy khán đài. Lo ngại về an ninh cũng đang leo thang cùng với tình hình quốc tế ngày càng căng thẳng. Sự không chắc chắn về các đội tham dự càng phủ lên World Cup một bóng mờ hỗn loạn lịch thi đấu chưa từng có.

Người hâm mộ quan tâm nhất vẫn là chi phí xem bóng đá tăng vọt: Trước đây FIFA từng cam kết giá vé thấp nhất là 21 USD, nhưng thực tế giá vé thấp nhất được bán ra lên tới 60 USD, nhiều trận đấu quan trọng có giá vé thấp nhất là 200 USD. Vé trận chung kết có mức thấp nhất 2000 USD, cao nhất 8680 USD. Tỷ lệ cung-cầu vé lên tới 1:400 khiến vé "chợ đen" tràn lan. Trên các trang web chuyển nhượng, vé xem trận khai mạc ở tầng cao nhất có giá gốc 895 USD đã tăng gấp 6 lần lên 5324 USD, vé trận chung kết được rao bán hơn 140.000 USD, gấp gần 20 lần giá gốc. Ngoài vé đắt đỏ, phí đỗ xe ở Mỹ cũng cao đến kinh ngạc, tại một số thành phố, phí đỗ xe gần sân vận động trong kỳ World Cup lên tới 300 USD. Người hâm mộ không có vé có thể lựa chọn tham gia "Lễ hội người hâm mộ" tại các địa điểm chỉ định ở thành phố chủ nhà để xem trực tiếp trên màn hình lớn, nhưng giá đồ ăn thức uống đắt đỏ, số lượng người tham dự bị giới hạn và sự kiện chỉ kéo dài đến ngày 28 tháng 6.

Vấn đề an ninh cũng là mối quan tâm hàng đầu của người hâm mộ. Tháng 2 năm nay, đại diện các thành phố đăng cai World Cup đã đưa ra cảnh báo về tình hình an ninh "thảm họa" tại phiên điều trần Quốc hội Mỹ. Việc chính phủ Mỹ đóng cửa khiến 900 triệu USD ngân sách dự phòng cho an ninh World Cup bị đóng băng, ảnh hưởng toàn diện đến tiến độ chuẩn bị công tác an ninh. Nếu đến cuối tháng 3 vẫn không nhận được 70 triệu USD để chuẩn bị cho Lễ hội người hâm mộ, các thành phố chủ nhà sẽ hủy bỏ sự kiện này. Một quan chức địa phương ở Boston thậm chí tuyên bố, nếu kinh phí an ninh không được giải ngân kịp thời, Sân vận động Gillette dự kiến tổ chức 7 trận đấu sẽ từ bỏ quyền đăng cai. Phó cảnh sát trưởng thành phố Kansas, ông Mabin, cho biết công tác an ninh đang thiếu nhân lực trầm trọng, không đáp ứng được nhu cầu trong suốt World Cup. Tình trạng thiếu cảnh sát là vấn đề chung tại 11 thành phố chủ nhà của Mỹ.

Chiến dịch của Mỹ nhắm vào người nhập cư bất hợp pháp đã gây ra căng thẳng rộng rãi trong nước. Tháng 2, hành động tiêu diệt trùm ma túy lớn nhất địa phương của Mexico càng làm dấy lên những nghi ngờ về khả năng đảm bảo an ninh của hai nước. Việc World Aquatics hủy bỏ giải đấu vòng loại World Cup môn nhảy cầu diễn ra tại Mexico từ ngày 5 đến 8 tháng 3 chính là sự phủ nhận đối với tình hình an ninh nơi đây. Dù Chủ tịch FIFA Gianni Infantino liên tục đưa ra cam kết, mối lo ngại về tình trạng an ninh tại Mexico vẫn chưa thể xóa bỏ. Ngoài ra, việc Mỹ đe dọa sáp nhập Greenland cũng làm leo thang căng thẳng với các nước EU. World Cup có từ 10 đến 13 đội bóng đến từ EU. Tháng 1, UEFA đã tuyên bố không loại trừ khả năng tẩy chay World Cup nếu tình hình Greenland tiếp tục leo thang.

So với chi phí cao và vấn đề an ninh, sự không chắc chắn về các đội tham dự lại là một trong những vấn đề nhỏ hơn. Danh sách hạn chế nhập cảnh do chính phủ Mỹ công bố bao gồm 4 quốc gia dự World Cup là Iran, Haiti, Bờ Biển Ngà và Senegal, trong đó công dân Iran và Haiti bị cấm nhập cảnh hoàn toàn. Tuy nhiên, Los Angeles, nơi diễn ra các trận đấu của Iran ở vòng bảng, có cộng đồng người Iran lớn nhất Bắc Mỹ, còn Haiti cũng có lượng lớn người nhập cư bất hợp pháp tại Mỹ. Các trận đấu của hai đội này chắc chắn sẽ là những "sự kiện an ninh mức độ cao". Điều này chưa kể đến việc nếu Iran không thể vào Mỹ thi đấu hoặc bị tước quyền tham dự, sẽ dẫn đến vấn đề thay đổi lịch thi đấu hoặc đội tham dự, gây ảnh hưởng đến uy tín của FIFA.

Thực ra, chỉ cần nhìn vào Sân vận động Azteca đang được đẩy nhanh tiến độ thi công, người ta đã có câu trả lời rõ ràng cho câu hỏi "World Cup đã sẵn sàng chưa?". Sân vận động tổ chức lễ khai mạc và trận đấu mở màn sau gần hai năm cải tạo vẫn chưa chắc chắn hoàn thành toàn bộ trước ngày khánh thành 11 tháng 6. Trận giao hữu giữa Mexico và Bồ Đào Nha vào ngày 28 tháng 3 vốn được coi là "trận đấu cắt băng" chào mừng sân hoàn thành, nhưng hiện tại ghế ngồi vẫn chưa lắp đặt xong, mái che cũng mới bắt đầu được lắp đặt.

Dù trước mỗi kỳ World Cup, bên ngoài luôn tồn tại nhiều lo ngại, nhưng những vấn đề xuất hiện trước thềm World Cup Mỹ-Canada-Mexico lần này quả thực hơi nhiều, khiến giới truyền thông và người hâm mộ khó lạc quan.