Góc khuất bị bóng đá lãng quên, quốc gia cuối cùng trên thế giới không có đội tuyển quốc gia

Bài viết/Hàn Băng Thế giới bóng đá sắp đón kỳ FIFA Days kéo dài gần 3 tuần đầu tiên, gần 200 đội tuyển quốc gia trên toàn cầu gần như đều có trận giao hữu. Nhưng ít ai biết rằng, trong kỳ FIFA Days này, trên thế giới vẫn còn một quốc gia cuối cùng chưa có đội tuyển quốc gia. Dù quốc gia nhỏ bé này có liên đoàn bóng đá đại diện cho mình, nhưng chưa bao giờ thành lập được một đội tuyển quốc gia thực sự để thi đấu dù chỉ một trận quốc tế. Dù bóng đá là môn thể thao số một thế giới, vẫn có những góc khuất bị lãng quên trên Trái Đất ở thế kỷ 21.

Quốc gia cuối cùng chưa có đội tuyển quốc gia này, cả nước thậm chí không có một sân bóng đá nào có mặt cỏ, chỉ có duy nhất một sân xây trên nền cát cứng, với đường biên, vòng cấm và vòng tròn trung tâm được đào lên. Nơi đây đã có liên đoàn bóng đá đại diện cho quốc gia, sau khi World Cup Mỹ-Canada-Mexico kết thúc, liên đoàn còn đăng trên mạng xã hội chúc mừng Tây Ban Nha vô địch, đồng thời tuyên bố giấc mơ "hy vọng một ngày nào đó đạt được trình độ của đội tuyển Tây Ban Nha". Nhưng thực tế, quốc gia này thậm chí không có đội tuyển quốc gia.

Quốc gia cuối cùng chưa có đội tuyển quốc gia này là đảo quốc Nam Thái Bình Dương nằm gần xích đạo, tên là Nauru. Với diện tích chỉ 21 km², dân số chỉ 12.000 người, Nauru là quốc gia nhỏ thứ ba về diện tích (chỉ lớn hơn Monaco và Vatican) và đứng thứ ba về dân số ít nhất (chỉ nhiều hơn Tuvalu và Vatican). Nauru giành độc lập năm 1968, toàn đảo bị bao phủ bởi đá photphat, mỏ photphat từng là ngành công nghiệp trụ cột duy nhất của đất nước này. Nhưng trữ lượng photphat có thể khai thác đã cạn kiệt vào những năm 1990, nguồn tài sản từ tài nguyên bị quản lý kém, suy giảm 90% trong 10 năm. Ngân hàng Quốc gia Nauru phá sản năm 2006, Nauru vì thế trở thành điển hình cho các quốc gia phụ thuộc tài nguyên rơi vào bờ vực phá sản do tài nguyên cạn kiệt. Hiện nay, nguồn thu nhập chính của Nauru lại là trung tâm giam giữ người nhập cư trái phép do Australia đặt tại đây, cùng viện trợ kinh tế từ Australia.

Vì các hầm mỏ photphat bỏ hoang rải rác khắp đảo, trên diện tích chỉ 21 km² của Nauru, không gian để con người sinh sống và đá bóng vô cùng khan hiếm. Phần lớn 12.000 cư dân tập trung ở Yaren ven biển, không gian sống còn bị thu hẹp do mực nước biển dâng vì hiệu ứng nhà kính. Một lý do quan trọng khác khiến Nauru bị bóng đá lãng quên là thói quen ăn uống tự do của người dân địa phương. Thống kê năm 2012 cho thấy tỷ lệ béo phì toàn quốc lên tới 72%, hơn 40% cư dân mắc bệnh tiểu đường tuýp 2, ngoài ra tỷ lệ mắc bệnh thận và tim cũng nằm trong nhóm cao nhất thế giới.

Môn thể thao phổ biến nhất ở địa phương là bóng bầu dục Úc, cử tạ, judo; bóng đá từng phát triển vào những năm 1960. Thời đó, công nhân khai thác photphat đến Nauru đã tổ chức giải đấu với 6 đội tham gia, nhưng nhanh chóng biến mất vì mỏ cạn kiệt, công nhân lần lượt rời đi. Năm 1994 và 2014, Nauru từng có đội đại diện thi đấu với người nhập cư trái phép tại trung tâm giam giữ ở quần đảo Solomon và Australia địa phương, nhưng đó không phải đội tuyển quốc gia chính thức được tổ chức và công nhận. Năm 2018, Liên đoàn bóng đá Nauru được tái hoạt động, nhưng đến nay vẫn chưa gia nhập Liên đoàn bóng đá châu Đại Dương và FIFA. Năm 2020, phó chủ tịch Liên đoàn bóng đá Nauru từng tuyên bố đang xem xét thành lập đội tuyển quốc gia đầu tiên để tham dự các giải đấu chính thức của châu Đại Dương. Sau 3 năm bị gián đoạn vì đại dịch, năm 2023 Liên đoàn bóng đá Nauru khởi động lại, người Anh Pangroy được bổ nhiệm làm huấn luyện viên trưởng đầu tiên của đội tuyển quốc gia Nauru.

Chủ tịch Hiệp hội bóng đá Nauru, ông Kazine và thành viên hội đồng, người Anh Gareth Johnson

Tuy nhiên, cho đến nay Pangroy vẫn chưa thực sự thực hiện nhiệm vụ của mình, vì không có đội tuyển quốc gia nào để ông huấn luyện và thi đấu. Trước đó, Pangroy từng thành lập học viện bóng đá cộng đồng tại Siem Reap, Campuchia, đào tạo được 47 cầu thủ và tạo ra câu lạc bộ Angkor Wat. Ngoài ra, ông còn triển khai dự án bóng đá cộng đồng tại Ấn Độ, và việc xây dựng đội tuyển quốc gia Nauru là thách thức lớn nhất mà Pangroy phải đối mặt. Các tình nguyện viên do ông tập hợp bắt đầu tặng mỗi trẻ em Nauru từ 4-14 tuổi (khoảng 2.000 người) một quả bóng, chương trình mang tên "Một trẻ em, một quả bóng" đã thực hiện được 136 quả.

Người dân Nauru xem World Cup Mỹ-Canada-Mexico

World Cup Mỹ-Canada-Mexico đã khơi dậy sự hứng thú của người dân Nauru với bóng đá. Tuy nhiên, đa số chỉ có thể xem các trận đấu qua điện thoại. Pangroy từng chọn 18 người để huấn luyện trong hai tuần, chuẩn bị thi đấu với câu lạc bộ nghiệp dư Reading XLFC của Anh, nhưng trận đấu cuối cùng đã bị hủy vì vấn đề tài chính. Dù vậy, ít nhất áo đấu của đội tuyển quốc gia Nauru đã được chính thức ra mắt.

Nauru sẽ đăng cai Đại hội thể thao Liên bang Micronesia 2028, và bóng đá là một trong các môn thi đấu. Tầm nhìn của Liên đoàn bóng đá Nauru là hy vọng đến năm 2030 có thể để đội tuyển quốc gia Nauru đá trận quốc tế đầu tiên. Điều kiện tiên quyết là sân vận động Nauru mới với sức chứa 1.000 người phải được hoàn thành trước đó và được trải mặt cỏ nhân tạo. Nauru vừa đổi tên quốc gia sang Naoero trong tiếng Nauru, do đó huy hiệu của Liên đoàn bóng đá Nauru cũng đã được đổi tên. Bóng đá - môn thể thao số một thế giới - chinh phục quốc gia cuối cùng trên Trái Đất, chỉ còn là vấn đề thời gian.