Toàn thành phố yêu bóng đá, và bóng đá đã trở thành “chuyện cơm ăn nước uống” trong đời sống người dân Kashgar.

Hàn Băng từ Kashgar. Dù tay vẫn còn run, Dilinazi Aili vẫn cố giơ điện thoại ghi lại khoảnh khắc có lẽ là đáng nhớ nhất của cô trong năm nay: tối 23/9, tại giải bóng đá thanh thiếu niên quốc tế “Cúp Kashgar” lần thứ ba (sau đây gọi tắt là “Cúp Kashgar”), đội U15 Trung tâm đào tạo trẻ vùng Kashgar (chủ nhà) và đội U15 Trường bóng đá Sơn Đông Thái Sơn đã cống hiến loạt sút luân lưu vô cùng khốc liệt...

Dilinazi chỉ là một học sinh trung học ở Kashgar; giờ đây, bóng đá đã trở thành phần không thể thiếu trong cuộc sống của những người bình thường như cô.

Dilinazi là học sinh Trường Trung học số 1 Yopurga. Sau giờ học, cô cùng bạn là Patimai Musa lập tức đến Trung tâm Thể thao huyện Yopurga để cổ vũ cho đội bóng Kashgar thân thương. Trong loạt luân lưu đầy kịch tính, Dilinazi muốn xem lại không dám xem: “Cảm giác tim đập nhanh quá, căng thẳng quá, tôi thấy ngay cả xem World Cup cũng không hồi hộp đến thế.” Patimai ngồi bên cạnh tuy tỏ ra bình tĩnh, nhưng mỗi khi cầu thủ Kashgar sút bóng, cô cũng không kìm được mà nắm chặt hai tay...

Cuối cùng, đội U15 Trung tâm đào tạo trẻ khu vực Kashgar với tư cách chủ nhà đã thua trận. Dilinazi và Patimai có chút buồn bã, nhưng niềm an ủi là ngày hôm trước, họ đã thực hiện được ước mơ của mình: nhờ lời mời nồng nhiệt của huấn luyện viên đội Mai Châu Khách Gia, hai người đã chụp ảnh lưu niệm cùng toàn đội sau trận đấu.

▲Dilinazi và Patimai

Đội Mai Châu Khách Gia là nhà vô địch “Cúp Kashgar” năm ngoái. Dilinazi và Patimai đã xem suốt 7 ngày thi đấu và trở thành người hâm mộ của đội bóng này. Đội Kashgar đương nhiên là đội bóng yêu thích số một của họ, nhưng họ cũng dành sự ủng hộ cho những đội bóng nội địa khác tham dự giải.

Khác với những cổ động viên theo đuổi thần tượng theo cách hiểu truyền thống, Dilinazi và Patimai không mê ngôi sao nổi tiếng hay đội bóng giàu có, mà họ yêu chính trái bóng. Vào thời gian rảnh, Dilinazi thường đứng ngoài sân xem các bạn nam đá bóng, thỉnh thoảng còn tự mình vào sân chơi. Patimai không học cùng lớp với Dilinazi, nhưng do ngấm lâu không khí bóng đá ở trường học và cộng đồng khắp Kashgar, cô cũng trở thành một người yêu bóng đá.

“Cúp Kashgar” đã hai năm liên tiếp được tổ chức tại huyện Yopurga. Năm nay khi giải khai mạc, nhà trường đã bước vào năm học mới; nếu giờ học trùng với giờ xem bóng đá, không thể đến sân, Dilinazi và Patimai sẽ xem truyền hình trực tiếp vào lúc rảnh. Bên lề sân, tiếng cổ vũ trong trẻo và chân thành của họ đã thu hút huấn luyện viên đội Mai Châu Khách Gia. Ông chủ động mời hai nữ sinh chụp ảnh cùng toàn đội. Trên khán đài, họ vốn rất hoạt bát, nhưng khi niềm vui bất ngờ ập đến, hai cô lại trở nên ngại ngùng; mãi nhờ các cầu thủ và phóng viên động viên, họ mới đủ can đảm bước vào sân.

Trong thời gian diễn ra “Cúp Kashgar”, trên khán đài Trung tâm Thể thao huyện Yopurga, khán giả trải khắp các lứa tuổi, từ những em bé mới bập bẹ học nói đến các cụ già tóc bạc. Suốt trận đấu, thỉnh thoảng vang lên những tiếng cổ vũ non nớt của trẻ nhỏ; dĩ nhiên, phần đông vẫn là các học sinh như Dilinazi và Patimai, họ hò hét đều đặn hơn để bày tỏ tình yêu bóng đá thuần khiết.

Ở nơi đây, bóng đá đã trở thành một phần quan trọng trong đời sống của họ từ thuở ấu thơ. Dilinazi và Patimai có lẽ rất may mắn, nhưng sự may mắn đó đến với họ chính là nhờ tình yêu mà họ dành cho trái bóng.

Năm ngoái, “Cúp Kashgar” diễn ra đúng dịp nghỉ hè. Ở trận khai mạc, Trung tâm Thể thao huyện Yopurga đón gần 20.000 khán giả, gần như chật kín. Bên ngoài, rất nhiều người hâm mộ từ các huyện, thành phố khác không thể vào sân, trong đó không ít người lái xe cả trăm, thậm chí vài trăm cây số để đến xem. Các trận còn lại, lượng khán giả trung bình cũng không dưới 4.000 người; riêng trận chung kết lên tới 17.000 người. Một giải trẻ lứa tuổi U15 mà có sức hút lớn đến vậy, đủ thấy người dân Kashgar yêu bóng đá nhường nào. Phải biết rằng cả huyện Yopurga mới chỉ có khoảng 174.000 dân.

Đáng chú ý là, những học sinh Kashgar mặc đồng phục không chỉ ngồi kín khán đài, hô vang “Kashgar cố lên”, mà còn cổ vũ cho các đội bóng nội địa khác, kể cả đối thủ của đội Kashgar.

Trung tâm Thể thao huyện Yopurga, nơi đăng cai “Cúp Kashgar”, là công trình do Sơn Đông viện trợ xây dựng. Sau trận đấu, đội U15 Trường bóng đá Sơn Đông Thái Sơn đã đi quanh sân cảm ơn khán giả, cúi chào cả hai khán đài và nhận được sự hưởng ứng nồng nhiệt.

Tại Kashgar, bóng đá không còn chỉ là một môn thể thao. Người dân nơi đây vừa có tình yêu trong sáng dành cho trái bóng, vừa trao cho nó những giá trị tinh thần cao đẹp hơn.

Bốn cầu thủ chuyên nghiệp từng được triệu tập lên các đội tuyển quốc gia là Aifeierding, Mutalifu, Xierzati và Abulahang đều xuất thân từ Kashgar. Họ có chung một người thầy dẫn dắt đầu tiên là Maimaitijiang Mahamuti. Từ năm 1995, ông làm giáo viên thể chất tại Trường Tiểu học Shamailebag ở thành phố Kashgar, tính đến nay đã hơn 30 năm. Ông chính là người chứng kiến trọn vẹn quá trình bóng đá thay đổi tư duy của một thế hệ người Kashgar.

Dù bóng đá từ lâu vốn là môn thể thao trẻ em Kashgar yêu thích nhất, nhưng phải đến những năm gần đây, khi bóng đá thanh thiếu niên Kashgar phát triển, nhất là ngày càng nhiều cầu thủ Kashgar gia nhập các câu lạc bộ chuyên nghiệp và thậm chí trở thành tuyển thủ quốc gia, thì ngày càng nhiều phụ huynh mới bắt đầu ủng hộ con em mình chơi bóng một cách vô điều kiện. Trước đây, mỗi khi việc đá bóng xung đột trực tiếp với chuyện học hành và miếng cơm manh áo, bóng đá thường là thứ bị gạt sang một bên.

Ông Maimaitijiang cũng đã chứng kiến sự thay đổi vượt bậc của hạ tầng bóng đá Kashgar. Vào những năm 1990, người Kashgar chỉ có thể đá bóng trên đường đất, phiến đá, nền gạch hay sân cát của trường học. Những năm gần đây, Kashgar đẩy mạnh đưa sân bóng vào khu dân cư và trường học. Sân bóng từ chỗ ban đầu là đất cát, rồi thành nền xi măng, đến nay hầu như trường nào cũng có sân cỏ nhân tạo. Riêng huyện Yopurga đã có 8 sân bóng đá 11 người tiêu chuẩn, cùng hơn 70 sân bóng nhỏ cỏ nhân tạo mở cửa cho mọi người dân.

▲Maimaitijiang Mahamuti đã đào tạo ra nhiều tuyển thủ quốc gia

Những năm gần đây, chính quyền khu vực Kashgar quyết liệt thúc đẩy bóng đá thanh thiếu niên, và bóng đá đã trở thành một trong những dự án trọng điểm của các tỉnh, thành phố hỗ trợ Tân Cương. Quan niệm của thế hệ người Kashgar lớn tuổi cũng đang thay đổi. Không chỉ vậy, ngày càng nhiều nữ sinh trên sân trường bắt đầu chơi bóng và yêu mến môn thể thao này. Đặc biệt, giải bóng đá thanh thiếu niên quốc tế “Cúp Kashgar”, giải “Cúp Kashgar” dành cho các đội địa phương, cùng với giải siêu cấp Tân Cương khởi tranh từ năm ngoái, đã thổi bùng niềm đam mê bóng đá của người dân nơi đây. Đại sứ hình ảnh của “Cúp Kashgar” lần này chính là Alimujiang Abudu'aini, đội trưởng đội Kashgar - nhà vô địch giải siêu cấp Tân Cương mùa đầu tiên.

Alimujiang xuất thân từ những con hẻm trong khu phố cổ Kashgar. Trong mắt anh, bóng đá chưa bao giờ tác động mạnh mẽ đến cuộc sống của người dân Kashgar như hiện tại: từ khu dân cư đến trường học, từ quán ăn nhỏ đến sân vận động. Đặc biệt, hai giải bóng đá cùng mang tên “Cúp Kashgar” trong mùa thu này - một là giải vô địch bóng đá thanh thiếu niên quốc tế lứa tuổi U15, một là giải đấu nội địa dành cho lứa tuổi trưởng thành - đều là đề tài mà người dân địa phương háo hức bàn tán.

▲Alimujiang Abudu'aini, “vua bóng đá Kashgar” (qua ống kính phóng viên Trần Triều của Trung tâm Truyền thông tổng hợp khu vực Kashgar)

Abudukelimu Kasimu là một thợ sơn ở Kashgar. Anh yêu bóng đá và mong con mình có thể nối tiếp ước mơ. Tuy nhiên, thu nhập của anh không cao; hai đứa con cùng đá bóng, anh chỉ đủ khả năng lo áo đấu và giày bóng đá. Giày rẻ thì một hai tháng đã hỏng, còn giày tốt hơn lại không mua nổi.

Tuy vậy, việc chính quyền Kashgar những năm gần đây đứng ra dồn sức phát triển bóng đá thanh thiếu niên đã làm thay đổi số phận gia đình Abudukelimu. Cậu con trai lớn Yasenkari khi tròn 6 tuổi đã được nhà trường giới thiệu lên Trung tâm huấn luyện thanh thiếu niên Thâm Quyến - Kashgar để tập luyện. Gia đình không phải lo học phí, nhà trường còn hỗ trợ thêm một phần. Sáu năm sau, anh lại gửi cậu con trai út Xierzati mới 5 tuổi đến đó.

Abudukelimu chia sẻ rằng điều kiện tập luyện của trẻ bây giờ quá tốt, các bậc phụ huynh về cơ bản đều hết lòng ủng hộ. Để nuôi dưỡng niềm đam mê bóng đá cho con, anh còn dẫn các con đi xem “Cúp Kashgar” và Cúp Artux, để cảm nhận bầu không khí bóng đá cuồng nhiệt tại sân.

▲Abudukelimu Kasimu và các con

Tại “Cúp Kashgar” năm nay, có một người đàn ông trung niên đảm trách phần bình luận trực tiếp tại sân, bao gồm các tình huống ghi bàn, thay người và tỷ số. Anh nói tiếng phổ thông pha chút giọng Tân Cương. Người này là Kaishan Palati, 42 tuổi, Trưởng ban phối hợp thể thao - giáo dục huyện Yopurga. Ngoài công việc đó, anh còn có một đội bóng nghiệp dư với các thành viên đều là những người dân địa phương bình thường: nông dân, thợ làm bánh bao nướng, tài xế xe tải, giáo viên... Họ chỉ có thể tập luyện vào buổi tối.

Những đổi thay mà bóng đá mang lại cho thị trấn nhỏ Yopurga, anh cảm nhận rất rõ. Nhắc đến bóng đá, anh luôn nở nụ cười; đây chính là minh chứng sống động cho việc bóng đá đã trở thành một phần cuộc sống của người Kashgar. Bóng đá đem đến cho anh nhiều cảm giác gắn kết và hạnh phúc hơn. Anh thật lòng nói rằng khi ở trên sân cỏ, tâm trạng tự nhiên trở nên vui vẻ hơn hẳn. Đứa trẻ nào chơi bóng cũng giống như anh ngày trước, nhưng đáng tiếc là hồi đó anh không có được những sân bóng tốt như bây giờ.

Lúc 8 giờ tối, mặt trời ở Yopurga mới bắt đầu lưu luyến lặn xuống, thế nhưng các cổ động viên dường như chưa muốn rời đi ngay. Họ vẫn đứng lại bàn luận về trận đấu vừa kết thúc, mãi đến khi các cầu thủ lần lượt lên xe buýt của đội, họ mới từ từ giải tán.

Đúng vậy, bóng đá thực sự đã như chuyện cơm ăn nước uống hằng ngày, trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống của những người dân bình thường ở Kashgar.

(Ayiziba Abulikemu cũng có những đóng góp cho bài viết này)