Manchester United khó lòng hồi sinh nếu không đổi chủ! Ratcliffe điều hành bóng đá thiên về tài chính, ba CLB đều sa sút

Manchester United, đội xếp thứ ba Ngoại hạng Anh mùa trước, lại có khởi đầu tồi tệ ở mùa giải mới khi chỉ thắng 1 trong 5 trận và bị loại ngay vòng một League Cup. Nhưng họ không cô đơn, bởi hai CLB còn lại của ông chủ Sir Jim Ratcliffe - Nice (Ligue 1) và Lausanne-Sport (Thụy Sĩ) - cũng đang trong tình cảnh bi đát.

Nice chỉ mới có chiến thắng đầu tiên tại Ligue 1 mùa này trước kỳ nghỉ quốc tế, đội bóng này mùa trước suýt rớt hạng và phải thắng ở play-off. Lausanne-Sport đang đứng cuối bảng Super League Thụy Sĩ với chỉ 1 chiến thắng sau 9 trận. Không chỉ vậy, đội nữ của Manchester United cũng thi đấu tệ hại khi chỉ mới có trận thắng đầu tiên sau 4 vòng đấu mùa này.

INEOS từng gặt hái thành công ở xe đạp, thuyền buồm và điền kinh, nhưng Ratcliffe nhận ra việc vận hành bóng đá chuyên nghiệp đầy khó khăn. Dù chỉ nắm 28,94% cổ phần Manchester United, Ratcliffe thực tế kiểm soát hoạt động bóng đá của CLB. Người hâm mộ từng mơ ông trở thành vị cứu tinh của Quỷ đỏ, nhưng thực tế chứng minh ông chẳng khác gì gia đình Glazer.

Thương vụ mua lại của Ratcliffe mang lại lợi ích cho United vì đi kèm điều kiện rằng vị tỷ phú từng giàu nhất nước Anh phải bơm 300 triệu USD làm vốn cổ phần. Số tiền được chuyển thành hai đợt trong năm 2024, tổng cộng 238,5 triệu bảng được đổ vào CLB. Đây là lần đầu tiên kể từ khi United niêm yết trên sàn chứng khoán New York năm 2012, CLB nhận được khoản đầu tư từ cổ đông.

Nhờ đó, United có 60 triệu bảng để cải tạo Carrington, đồng thời nới rộng hạn mức thua lỗ cho phép trong quy định tài chính. Tuy nhiên, sau đó Ratcliffe không bơm thêm vốn và dự kiến cũng sẽ không có khoản đầu tư nào khác vào United. Suy cho cùng, Ratcliffe cũng là nhà tư bản, ông đến để kiếm tiền.

Chỉ có người hâm mộ là thất vọng, họ từng hy vọng sau khi trở lại Champions League, United có thể thừa thắng xốc tới, bổ sung lực lượng và trở lại cuộc đua vô địch Ngoại hạng Anh. Tiếc thay, sự lạc quan không kéo dài lâu. Kế hoạch "150" giành chức vô địch năm 2028 của Ratcliffe chỉ là vẽ ra viễn cảnh. Ông có thể chẳng quan tâm đến danh hiệu, mà chỉ để mắt tới kế hoạch xây sân vận động mới mang lại nhiều doanh thu hơn.

Ratcliffe và INEOS tập trung nhiều hơn vào báo cáo tài chính. Bản báo cáo tài chính mới nhất của Manchester United công bố doanh thu kỷ lục và dòng tiền được cải thiện, nhưng khoản nợ khổng lồ không đổi, giá vé cao ngất, thậm chí chuyển chỗ ngồi của các cổ động viên mùa để dành chỗ cho ghế VIP đắt đỏ hơn, cuối cùng dẫn đến làn sóng phản đối công khai của người hâm mộ Quỷ đỏ trong trận sân nhà gần nhất. Nhà báo kỳ cựu Andy Mitten chỉ ra rằng thời kỳ trăng mật giữa Ratcliffe và United đã hoàn toàn chấm dứt.

Thái độ thờ ơ của ông chủ United với đội nữ nói lên tất cả. Ông từng nói: "Doanh thu của đội nam là 800 triệu bảng, còn đội nữ thì lỗ tới 10 triệu bảng."

Từ khi Ratcliffe tiếp quản, đội nữ United ngày càng sa sút. Mùa trước khi INEOS đến, đội nữ United còn là á quân Ngoại hạng Anh. Năm 2024, họ giành cúp FA, nhưng hai mùa giải sau đó, đội nữ United tụt xuống vị trí thứ ba, rồi thứ tư, và mất đi nhiều ngôi sao. Nhưng Ratcliffe không mấy bận tâm. Khi đến thăm Carrington, ông gặp đội trưởng đội nữ Katie Zelem và hỏi cô làm nghề gì. Dễ hiểu khi Zelem quyết định rời CLB sau khi hợp đồng hết hạn.

Các cổ động viên của Nice tại Ligue 1 cũng khá căm ghét Ratcliffe. Ông từng công khai nói rằng mình không thích xem Nice thi đấu vì trình độ đội bóng không tốt, chẳng mang lại cảm xúc phấn khích. Mùa trước, đội bóng này đứng thứ ba từ dưới lên tại Ligue 1 và phải thắng 4-1 trước Saint-Étienne, đội đứng thứ ba Ligue 2, trong trận play-off tranh suất trụ hạng qua hai lượt để ở lại giải đấu cao nhất.

Mối quan hệ giữa Nice và các cổ động viên của họ rất căng thẳng, thậm chí có khoảng 400 fan từng xông vào sân tập, vây xe buýt của đội, lăng mạ, đánh đập, nhổ nước bọt vào cầu thủ. Huấn luyện viên khi đó, Frank Haise, phàn nàn rằng Ratcliffe chẳng hề quan tâm đến CLB. Ba ngày sau sự việc, giám đốc điều hành mảng thể thao Jean-Claude Blanc mới liên lạc qua tin nhắn, gửi một thông điệp đầy tính chất phát biểu quan chức.

Blanc nói: "Điều quan trọng nhất lúc này là việc giao tiếp của các phát ngôn viên CLB phải lấy lợi ích của Nice làm trọng, đảm bảo một cách hệ thống sự đoàn kết và gắn kết của mọi bên liên quan trong CLB, điều tối quan trọng là mọi năng lượng phải tập trung vào sân cỏ để đối mặt với những thách thức thể thao sắp tới."

Mùa này, tình hình của Nice có phần khá hơn khi đang đứng thứ 14 trong số 18 đội. Tân huấn luyện viên Olivier Pantaloni thẳng thắn: "Chúng tôi có những cầu thủ giỏi, nhưng chưa phải một đội bóng giỏi."

Sau khi Ratcliffe mua lại, Nice từng hai lần cán đích ở vị trí thứ năm. Tình cảnh hiện tại của họ có thể coi là bình thường. Tuy nhiên, sau khi United gia nhập đại gia đình thể thao INEOS, Nice cảm thấy họ khó có thể được coi trọng nữa.

Tình cảnh của Lausanne-Sport còn tệ hơn. Sau khi được mua lại năm 2017, họ từng hai lần xuống hạng. Dù vậy, năm 2025 họ lọt vào Conference League, coi như một đỉnh cao. Ratcliffe đã hoàn thành công trình sân vận động mới cho CLB, nhưng đó là dự án đã được ấn định từ trước.

Tất nhiên, phải nói rằng nếu không có INEOS tiếp quản, Lausanne-Sport có thể đối mặt với những vấn đề tài chính nghiêm trọng hơn, thậm chí phá sản.

Ratcliffe cũng từng gây tranh cãi tại Lausanne-Sport khi cố đổi các chữ cái trong logo CLB thành thương hiệu INEOS, nhưng vấp phải sự phản đối dữ dội của người hâm mộ và phải hủy bỏ. Vì vậy, Ratcliffe từng công khai thừa nhận: "Chúng tôi đã phạm một vài sai lầm ở Lausanne."

Sau đó Ratcliffe chuyển sự chú ý sang Nice, rồi đến Manchester United. Luôn có tin đồn rằng ông muốn bán hai CLB kia, nhưng chủ tịch Lausanne-Sport hồi tháng ba đã tuyên bố rằng tập đoàn INEOS cam kết tiếp tục hỗ trợ tài chính cho CLB ít nhất trong ba năm tới.

Dù vậy, Lausanne-Sport vẫn không khá lên nổi. Sau trận thua 0-4 trước Lugano gần đây, đội bóng bị chính người hâm mộ la ó. Huấn luyện viên Luca Elsner nói rằng CLB đã rơi vào tình trạng khẩn cấp suốt nhiều tuần qua.

Khác với những tập đoàn sở hữu nhiều CLB ở các giải đấu khác, ba CLB của Ratcliffe hầu như không có sự trao đổi nhân sự nào đáng kể, ngoại trừ việc Manchester United đưa ba cầu thủ trẻ học viện sang Lausanne-Sport.

Trong khi đó, ở các tập đoàn bóng đá khác, cầu thủ và huấn luyện viên qua lại thường xuyên. Manchester City thường cho Girona (La Liga) mượn cầu thủ, Chelsea và Strasbourg (Ligue 1) đã thực hiện 22 lượt chuyển nhượng, còn hệ thống Red Bull thì có hàng loạt trao đổi cầu thủ và huấn luyện viên.

Các CLB của Ratcliffe hiếm khi hợp tác với nhau. Blanc là giám đốc điều hành bộ phận bóng đá của INEOS, nhưng ít nhất trong vài năm qua, sự liên lạc giữa ông và các CLB rất hạn chế, gần như không có sự hiện diện nào. Kể từ năm 2023, Manchester United, Nice và Lausanne-Sport mới chỉ có một vụ chuyển nhượng vĩnh viễn duy nhất, đó là Taylor Fredricsson, 21 tuổi, gia nhập Lausanne-Sport từ Quỷ đỏ vào mùa hè này.

"Trong kỳ chuyển nhượng mùa hè, tôi đã trao đổi với Manchester United để thử hợp tác," Florian Maurice, cựu giám đốc thể thao của Nice, cho biết vào tháng 9 năm 2025. "Chúng tôi có một số phương án, ví dụ như nhờ họ ký một cầu thủ rồi cho chúng tôi mượn lại, nhưng Manchester United nói rằng ưu tiên của họ là bán cầu thủ."

Trớ trêu hơn, ở mùa giải 2024/25, Manchester United và Nice cùng giành quyền dự Europa League. Theo quy định, Ratcliffe phải tạm thời từ bỏ quyền kiểm soát một trong hai đội. INEOS chọn tiếp tục vận hành United, và kết quả là Nice có mùa giải hay nhất trong 10 năm, cuối cùng xếp thứ tư tại Ligue 1 và giành suất dự vòng loại Champions League. Ngược lại, United chỉ đứng thứ 15 tại Ngoại hạng Anh và không có vé dự cúp châu Âu nào.

Sau đó, đội ngũ của Ratcliffe tái nắm quyền điều hành Nice, đội bóng này bị loại ngay ở vòng loại Champions League, còn tại giải quốc nội thì tụt xuống vị trí thứ 16. Ratcliffe lúng túng phát biểu: "Mùa giải tốt nhất của Nice lại là mùa mà chúng tôi không thể can thiệp do quy định về đa quyền sở hữu. Không có sự can thiệp của chúng tôi, họ còn chơi tốt hơn nhiều! Có lẽ bài học nằm ở đó chăng."

Ratcliffe định giá Nice ở mức 250 triệu euro và đã ủy thác ngân hàng đầu tư Lazard tìm người mua, nhưng vẫn chưa có ai đoái hoài. Các CLB của ông chật vật trên sân cỏ, còn ông với tư cách ông chủ thì chẳng được lòng ai ở ngoài sân, có lẽ đó không phải chuyện ngẫu nhiên.