
Ở trận đấu khép lại giải giao hữu quốc tế Trùng Khánh, đội tuyển quốc gia thua Tajikistan 0-1. Như vậy, ba trận giao hữu gần nhất đều kết thúc với thất bại, đội không một lần chọc thủng lưới đối phương và bị ghi tới 9 bàn thua. Nghiêm trọng hơn, lần đầu tiên trong lịch sử, đội tuyển quốc gia để thua cả Palestine và Tajikistan.
Sau trận, HLV trưởng Thiệu Gia Nhất đã lên tiếng xin lỗi tại cuộc họp báo: “Thật đáng tiếc khi trận đấu này không thể có điểm số, cũng không mang lại niềm vui nào cho người hâm mộ trong dịp lễ Quốc khánh.” Đồng thời, ông nói thêm: “Dù trận đấu thua, nhưng ban huấn luyện chúng tôi cảm thấy quá trình thi đấu có thể chấp nhận.”
Ngay lập tức, phát ngôn này trở thành tâm điểm gây tranh cãi.
Ba trận thua liên tiếp không thể coi là sự cố thông thường của một giải giao hữu.
Ở giải đấu Trùng Khánh lần này, đội tuyển quốc gia khởi đầu bằng chiến thắng 3-0 trước Maldives, nhưng sau đó họ liên tiếp gục ngã 0-3 trước New Zealand, 0-5 trước Palestine và 0-1 trước Tajikistan.
Ngay từ thảm bại 0-5 trước Palestine, làn sóng hoài nghi đã lấn át những lời giải thích về việc “rèn luyện đội hình”. Trong trận đó, hàng thủ của đội tuyển quốc gia liên tục mắc sai lầm, chỉ riêng hiệp một đã để thủng lưới ba bàn, rốt cuộc thua tới 0-5, đánh dấu lần đầu tiên trong lịch sử đội tuyển quốc gia thua Palestine – một kỷ lục đáng hổ thẹn.
Đến trận gặp Tajikistan, vấn đề lại tiếp tục phơi bày: phút 53, thủ môn Lưu Điện Tọa bắt bóng hụt tạo điều kiện cho đối thủ ghi bàn; phút 59, đội trưởng Vi Thế Hào đánh cùi chỏ vào đối thủ, nhận thẻ vàng thứ hai rồi bị truất quyền thi đấu. Chỉ còn 10 người, đội tuyển quốc gia không thể tìm được bàn gỡ, chính thức thua Tajikistan lần đầu tiên trong lịch sử, và là thua ngay trên sân nhà, vừa mất điểm vừa mất mặt.
Với ba trận thua liên tiếp, không ghi được bàn nào cùng 9 bàn thua, con số này tự thân khó có thể lý giải chỉ bằng cụm từ “các cầu thủ trẻ cần trưởng thành”.
“Quá trình có thể chấp nhận” – vấn đề nằm ở đâu?
Phát biểu của Thiệu Gia Nhất trong buổi họp báo không chỉ vỏn vẹn có câu “có thể chấp nhận”. Ông cũng thừa nhận ba trận thua liên tiếp khiến người hâm mộ thất vọng, thừa nhận năng lực cá nhân lẫn hệ thống vận hành của toàn đội đang có những khiếm khuyết rõ rệt, và cho rằng việc vấn đề được phơi bày sớm là điều tốt.
Tuy nhiên, sự bất bình của người hâm mộ nằm ở chỗ: khi hàng công ba trận liên tiếp không thể ghi bàn, hàng thủ liên tục phạm lỗi cơ bản, bắt hụt bóng, để sót người và nhận thẻ đỏ mất kiểm soát xảy ra liên tiếp, thì câu nói “quá trình có thể chấp nhận” rõ ràng tách biệt hoàn toàn với cảm giác trên sân mà khán giả chứng kiến.
Tất nhiên, giao hữu vốn là nơi để thử nghiệm và cần trao cơ hội cho các cầu thủ trẻ. Những gương mặt mới như Triệu Tùng Nguyên, Bố Ni Á Minh được thi đấu trong màu áo đội tuyển quốc gia vốn là điều đáng ghi nhận. Nhưng thử nghiệm không thể biến thành việc lặp lại sai lầm một cách thiếu kiểm soát, rèn quân cũng không thể chỉ dừng ở mức “đã nhìn thấy hy vọng”. Điều người hâm mộ cần không phải là lời an ủi, mà là một lộ trình cải thiện rõ ràng: liệu những vấn đề tương tự có còn xuất hiện trong trận tới? Hàng phòng ngự phối hợp giải quyết ra sao? Hệ thống tấn công được xây dựng như thế nào?
Thiệu Gia Nhất không phải không chịu áp lực, nhưng áp lực không thể thay thế cho câu trả lời.
Kể từ khi lên nắm đội tuyển, Thiệu Gia Nhất trước đó không hẳn không có chiến thắng. Ông từng cùng đội tuyển đánh bại Curaçao, Singapore, Maldives và cũng thực sự đang thúc đẩy quá trình trẻ hóa. Đợt tập trung lần này còn vấp phải những nguyên nhân khách quan như một số tuyển thủ bị triệu tập cho ASIAD, thời gian tập luyện chung hạn chế.
Nhưng những yếu tố đó chỉ lý giải được một phần khó khăn chứ không thể giải thích toàn bộ vấn đề. Trước giải đấu, ông từng hứa sẽ mang đến cho người hâm mộ “một câu trả lời hoàn hảo”, thế nhưng kết quả cuối cùng lại là ba trận thua liên tiếp, cùng lần đầu tiên trong lịch sử tuyển quốc gia thua cả hai đối thủ.
Hiện tại, Thiệu Gia Nhất vẫn chưa dẫn dắt đội tuyển dự một giải đấu chính thức nào. Giới chuyên môn cũng có ý kiến cho rằng chưa nên vội sa thải ông lúc này. Nhưng điều đó không đồng nghĩa ông có thể tiếp tục dùng câu nói “quá trình có thể chấp nhận” để làm dịu bớt chỉ trích. Giá trị của một huấn luyện viên trưởng nằm ở việc biến những giáo án tập luyện thành trật tự trên sân, biến các cầu thủ trẻ thành lực lượng chiến đấu hữu dụng, biến việc phơi bày vấn đề thành những điều chỉnh thực chất.
Tiếng hô “từ chức” của người hâm mộ thực chất là sự phản đối những lời nói suông.
“Đã không có kim cương thì đừng nhận làm đồ sứ.” Sự tức giận của người hâm mộ không chỉ nhắm vào tỷ số, mà còn nhắm vào cảm giác bất lực cứ lặp đi lặp lại: thua trận, xin lỗi, giải thích, rồi thua tiếp.
Thiệu Gia Nhất cần nhận thức rằng lời xin lỗi có thể tạm xoa dịu cảm xúc, nhưng không thể thay thế cho việc điều chỉnh chiến thuật. Việc bảo vệ các cầu thủ trẻ có thể hiểu được, nhưng không thể trở thành lá chắn để tránh né những vấn đề về nhân sự và hệ thống. Chỉ còn ba tháng nữa là đến Asian Cup 2027, đội tuyển quốc gia không còn nhiều thời gian để tiếp tục “thử sai trong cay đắng”.
Nếu trong giai đoạn chuẩn bị sắp tới vẫn không thấy sự thay đổi rõ rệt, thì dù có thay huấn luyện viên ngay lập tức hay không, Thiệu Gia Nhất cũng khó lòng thuyết phục người hâm mộ bằng câu “quá trình có thể chấp nhận”. Bóng đá Trung Quốc đã gánh chịu quá nhiều nỗi thất vọng; điều người hâm mộ thực sự mong đợi chưa bao giờ là một bài phát biểu sau trận đấu khéo léo hơn, mà là ở trận đấu kế tiếp, ít nhất đừng để những sai lầm tương tự tái diễn.
Xem bóng đá, hãy lên Migu Video!