Hiện tượng các đội tuyển “giành giật” cầu thủ vẫn còn; cần bảo đảm đội tuyển quốc gia được ưu tiên.

Phóng viên Trần Vĩnh đưa tin. Ba trận thua liên tiếp của đội tuyển quốc gia tại Trùng Khánh lần này xuất phát trực tiếp từ việc nhiều trụ cột bị đội tuyển bóng đá nam ASIAD điều động; nhưng về sau, đội tuyển quốc gia e rằng vẫn sẽ gặp khó khăn tương tự, vì đội tuyển Olympic sắp được thành lập, khiến khâu chuẩn bị và lịch thi đấu của hai đội bị trùng lặp; hơn nữa, các cầu thủ trong độ tuổi của đội tuyển Olympic có không ít người là trụ cột chính, cầu thủ luân phiên hoặc mục tiêu đào tạo trọng điểm của đội tuyển quốc gia.

Vào đợt thi đấu quốc tế của FIFA tháng 11, nếu đội tuyển quốc gia và đội tuyển Olympic tập huấn cùng lúc, hai trụ cột lớn của đội tuyển quốc gia là Vương Ngọc Đống và Dương Hi nhiều khả năng sẽ theo đội tuyển quốc gia tham dự, nhằm giúp đội tuyển quốc gia kịp thời chặn đà sa sút và thậm chí phục hồi. Đặc biệt, hai người này không phải trụ cột tầm thường, mà là những cầu thủ then chốt không thể thiếu của đội tuyển quốc gia; trong chuỗi ba trận thua, việc không ghi được bàn nào liên quan trực tiếp đến hàng công bế tắc, còn 9 bàn thua đã cho thấy vấn đề phòng ngự cánh phải quá rõ ràng.

Không loại trừ khả năng đội tuyển quốc gia sẽ điều thêm một hoặc hai cầu thủ trong độ tuổi của đội tuyển Olympic, nhưng vào tháng 11, đây đều không phải vấn đề lớn. Đến Asian Cup đầu năm 2027, đội tuyển Olympic đương nhiên sẽ nhường đường toàn bộ cho đội tuyển quốc gia; điều này không có gì phải nghi ngờ hay mâu thuẫn.

Vấn đề nằm ở đợt thi đấu quốc tế tháng 3 năm 2027 và những đợt tiếp theo. Vòng loại Giải U23 châu Á dự kiến diễn ra từ ngày 7 đến ngày 15 tháng 6 năm 2027, còn vòng loại thứ hai World Cup 2030 khu vực châu Á (vòng 36 đội) sẽ khởi tranh vào tháng 9. Trong hoàn cảnh này, đợt thi đấu quốc tế tháng 3 năm 2027 là mốc quan trọng để đội tuyển Olympic chuẩn bị; các cầu thủ như Vương Ngọc Đống và Dương Hi sẽ phải đối mặt với lựa chọn khó khăn ngay từ tháng 3.

Đến đợt thi đấu quốc tế tháng 6, các cầu thủ như Vương Ngọc Đống và Dương Hi đương nhiên sẽ đại diện đội tuyển Olympic thi đấu, vậy là đội tuyển quốc gia một lần nữa rơi vào cảnh thiếu vắng trụ cột, thậm chí cả cầu thủ chủ chốt; nhưng tháng 6 lại đúng là mốc trọng yếu để đội tuyển quốc gia chuẩn bị cho vòng loại 36 đội.

Đến đợt thi đấu quốc tế tháng 9 và tháng 10, đội tuyển quốc gia phải dự vòng loại 36 đội, nên Vương Ngọc Đống và Dương Hi đương nhiên sẽ theo đội tuyển quốc gia thi đấu; lúc này còn khá xa Giải U23 châu Á nên về cơ bản không có vấn đề. Nhưng tới đợt thi đấu quốc tế FIFA tháng 11, đội tuyển quốc gia phải tiếp tục thi đấu vòng loại 36 đội; theo lý thuyết, đây cũng là mốc chuẩn bị quan trọng của đội tuyển Olympic, vì thế mâu thuẫn sẽ lại xuất hiện.

Hiện vẫn chưa xác định ngày thi đấu cụ thể của Giải U23 châu Á. Nếu giải đấu diễn ra vào tháng 1 năm 2028, đó dĩ nhiên là tin tốt với đội tuyển quốc gia; nhưng nếu vào tháng 3 năm 2028, khi vòng loại 36 đội va chạm với Giải U23 châu Á, đó mới thực sự là lựa chọn khó khăn. May thay, nước chủ nhà Nhật Bản vẫn nghiêng về phương án tổ chức Giải U23 châu Á vào tháng 1.

Dựa trên những “mâu thuẫn” nói trên, trước hết Liên đoàn bóng đá Trung Quốc cần xác định định hướng chiến lược của đội tuyển quốc gia và đội tuyển Olympic. Về lý thuyết, đây không phải là vấn đề; đội tuyển quốc gia dĩ nhiên phải được đặt ở vị trí trung tâm tuyệt đối, đó là nhận thức chung của những người làm bóng đá ở hầu hết các quốc gia. Nhưng Trung Quốc có tâm lý coi trọng Olympic và ASIAD; nhất là sau khi đội tuyển bóng đá nam ASIAD giành huy chương tại đại hội, rất có thể sẽ nảy sinh ý định liều một phen ở vòng loại Olympic.

Trên thực tế, tầm ảnh hưởng của bóng đá nam Olympic đã bị thu hẹp đến mức tối đa: số đội tham dự giảm từ 16 xuống còn 12, suất dành cho châu Á giảm từ 3,5 xuống còn 2, khiến việc giành vé dự Olympic trở nên vô cùng khó khăn.

Vấn đề cốt lõi hơn là: dù chúng ta có tâm lý Olympic hay tư duy quán tính thế nào, điểm tập trung cốt yếu của bóng đá Trung Quốc hiện tại, kể cả với người hâm mộ, chắc chắn là đội tuyển quốc gia. Hơn nữa, hệ thống thi đấu của đội tuyển quốc gia là một hệ thống dài hạn; chỉ riêng vòng loại 36 đội và vòng loại 18 đội World Cup 2030 khu vực châu Á đã kéo dài từ tháng 9 năm 2027 đến tháng 6 năm 2029. Quan trọng hơn, một khi giải bóng đá các quốc gia châu Á chính thức được triển khai, đội tuyển quốc gia gần như sẽ có trận đấu chính thức trong mọi đợt thi đấu quốc tế. Sự thành bại của đội tuyển quốc gia có sức ảnh hưởng với bóng đá Trung Quốc gấp vài lần, thậm chí hàng chục lần so với đội tuyển Olympic; cho dù đội tuyển Olympic có giành quyền dự Olympic, thì Giải U23 châu Á cộng với Olympic cũng chỉ là hai giải đấu theo thể thức tập trung ngắn ngày mà thôi.

Sau khi đạt được đồng thuận rằng đội tuyển quốc gia được ưu tiên tuyệt đối, lựa chọn thực ra khá đơn giản: đội tuyển Olympic nhường đường toàn diện cho đội tuyển quốc gia. Tư duy hiện nay cũng vậy; năm nay, đội tuyển bóng đá nam ASIAD dự ASIAD vào tháng 9, nhưng ở đợt thi đấu quốc tế tháng 6, hai trận giao hữu không quá quan trọng của đội tuyển quốc gia vẫn triệu tập Vương Ngọc Đống và Dương Hi.

Sau khi đạt được đồng thuận và xác định phương hướng, còn một vấn đề quan trọng hơn: làm thế nào để giảm tải cho các tuyển thủ quốc gia, nhất là những tuyển thủ trẻ thuộc cả hai đội tuyển. Bài học nhãn tiền là Lưu Thành Vũ; anh ấy có mật độ thi đấu quá dày ở mùa giải 2024, ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển lành mạnh của bản thân. Hiện tại, Vương Ngọc Đống và Dương Hi cũng đang đối mặt vấn đề tương tự; mùa đông năm nay, họ phải cùng đội tuyển quốc gia dự Asian Cup; mùa đông năm sau, họ còn phải cùng đội tuyển Olympic dự Giải U23 châu Á.

Sau đợt thi đấu quốc tế tháng 11, việc cho toàn bộ các cầu thủ thuộc các đội tuyển được nghỉ ngơi đầy đủ là lựa chọn bắt buộc. Cần dành cho họ từ hai đến ba tuần để hoàn toàn thả lỏng tâm trí, trở về với gia đình và thiên nhiên, hồi phục triệt để. Nếu không có nghỉ ngơi và hồi phục đầy đủ, nhìn bên ngoài có vẻ là tích cực chuẩn bị, có vẻ là mọi phía đều đang nỗ lực, nhưng cuối cùng rất có thể khiến họ trở thành những mũi tên hết lực; triển vọng tại Asian Cup cũng vì thế mà có thể đoán trước.

Từng có một câu chuyện rất đáng tham khảo: Năm 2005, trong giai đoạn cuối chuẩn bị cho Giải vô địch trẻ thế giới tại Hà Lan, ngay trước khi đội trẻ quốc gia lứa 1985 vào khu vực thi đấu, huấn luyện viên trưởng khi đó là Krautzun đã quyết định không mang bóng, mà chỉ đưa mọi người ra bãi biển nước Pháp chơi vài ngày, rồi trực tiếp dự giải. Thế là đội trẻ lứa 1985 mang theo bóng một cách tượng trưng, nhưng thực chất là đi chơi; sau khi thư giãn, họ trở về và bước thẳng vào giải đấu lớn. Ở vòng bảng, đội trẻ lứa 1985 toàn thắng cả ba trận trước Thổ Nhĩ Kỳ, Ukraine và Panama; ở vòng 1/8, dù tử chiến với Đức vẫn chỉ thua đáng tiếc 2-3. Trước đó nữa, Milutinović – người từng đưa đội tuyển quốc gia đến World Cup – cũng luôn nói với các tuyển thủ của mình hai chữ “vui vẻ”.