Chiến sự Trung Đông tái bùng phát, liệu AFC Champions League và Asian Cup có gặp nguy hiểm?

Tác giả: Hàn Băng Đối với nền bóng đá Trung Đông, yếu tố khó lường nhất luôn là chiến tranh. Các đội tuyển Iraq, Iran, Syria, Yemen, Palestine gánh chịu hậu quả nặng nề từ xung đột, suốt thời gian dài phải chơi tại những sân vận động trung lập. Việc Houthi Yemen tấn công sân bay quốc tế Riyadh hai lần trong các ngày 10 và 11/10 đã đưa tình hình tại Ả Rập Xê Út lên một mức rủi ro chưa từng có. Mặc dù trận đấu giữa Al-Nassr và Neftchi Fergana vẫn được diễn ra theo kế hoạch, nhưng một số trận đấu ở giải vô địch quốc gia Ả Rập Xê Út đã bị hoãn. Việc khu vực Tây Á của AFC Champions League Elite và thậm chí cả Asian Cup có thể tiếp tục diễn ra hay không, tất cả còn phụ thuộc vào diễn biến sắp tới.

Trong hai ngày 10 và 11/10, Houthi Yemen đã hai lần tập kích sân bay quốc tế Riyadh, khiến ít nhất 14 người thiệt mạng và 300 người bị thương. Sân bay quốc tế Riyadh buộc phải ngừng hoạt động, nhiều chuyến bay bị hủy bỏ trên diện rộng. Houthi cảnh báo các hãng hàng không toàn cầu tránh xa phần lớn không phận Ả Rập Xê Út, chỉ có Mecca và Medina nằm ngoài vùng cảnh báo. Lực lượng này tuyên bố đây là hành động trả đũa cho các cuộc không kích quy mô lớn mà Ả Rập Xê Út và liên quân Trung Đông thực hiện nhằm vào khu vực do Houthi kiểm soát từ tháng 9. Sáng 10/10 theo giờ địa phương, Ả Rập Xê Út cùng liên quân đã oanh tạc Sana'a, đến chiều cùng ngày, Houthi đáp trả bằng các đòn tập kích vào sân bay quốc tế Riyadh và Dammam, sau đó tiếp tục nhắm vào các cơ sở năng lượng của Tập đoàn Aramco tại tỉnh miền Đông.Hai bên đang rơi vào vòng xoáy nguy hiểm khi liên tục tấn công các trung tâm hàng không dân dụng và khu dân cư. Vùng Vịnh vừa mới lấy lại được sự bình yên sau khi chiến tranh Mỹ - Iran - Israel hạ nhiệt, nay lại phải đối mặt với nguy cơ an ninh leo thang từng ngày.

Trận đấu thuộc AFC Champions League Elite giữa Al-Nassr và Neftchi Fergana vào tối thứ Hai không bị ảnh hưởng bởi vụ tấn công sân bay quốc tế Riyadh. Đội khách đã kịp di chuyển bằng chuyến bay thuê bao đến trước đó, nhưng việc sân bay đóng cửa khiến hành trình trở về của họ gặp nhiều khó khăn. Tổ trọng tài 6 người Trung Quốc do Mã Ninh dẫn đầu gồm trợ lý trọng tài thứ nhất Chu Phi, trợ lý trọng tài thứ hai La Chính, trọng tài thứ tư Trương Lôi, trọng tài VAR Phó Minh và trợ lý trọng tài VAR Đỗ Kiện Hân đã phải hạ cánh xuống Jeddah trước, sau đó di chuyển bằng đường bộ đến Riyadh vào ngày 12/10. Trận đấu giữa Abha và Al-Kholood dự kiến diễn ra ngày 11/10 đã bị hoãn vô thời hạn vì Abha nằm cách biên giới Yemen chỉ khoảng 200 km, mức độ an ninh quá nguy hiểm.

Tổ trọng tài Trung Quốc do Mã Ninh dẫn đầu đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ điều hành trận đấu giữa Al-Nassr và Neftchi Fergana

Trong 8 trận đấu khu vực Tây Á của vòng này, 5 đội bóng Ả Rập Xê Út chỉ có Al-Nassr và Al-Ittihad được thi đấu trên sân nhà, trong khi Al-Qadsiah, Al-Ahli và Al-Hilal đều phải hành quân xa nhà. CLB Shabab Al-Ahli đến từ Dubai khi làm khách trước Al-Ittihad đã buộc phải thay đổi lịch trình bay vì cả sân bay Dammam lẫn Riyadh đều bị tấn công, phải bay từ Dubai sang Dammam rồi quá cảnh đến Jeddah. Trong khi đó, các quốc gia có đội thi đấu trên sân khách là UAE, Qatar cùng với Kuwait, Bahrain và Jordan - tất cả đều là đồng minh của Ả Rập Xê Út, nên cũng nằm trong vùng rủi ro bị Houthi nhắm đến.

Vào tháng 1/2022, Houthi từng tập kích sân bay Abu Dhabi và Dubai tại UAE. Khi đó, AFC chỉ siết chặt an ninh cho các trận đấu ở hai thành phố này,Nếu chiến sự lần này tiếp tục leo thang và UAE, Qatar, Bahrain, Kuwait - những đồng minh của Ả Rập Xê Út đều trở thành mục tiêu, các trận đấu còn lại thuộc khu vực Tây Á của AFC Champions League Elite và AFC Champions League 2 có thể phải hoãn toàn bộ, chuyển sang tổ chức tại những sân trung lập ở Iraq hoặc Oman.

Không dừng lại ở đó, đội tuyển Hàn Quốc dự kiến sang Ả Rập Xê Út tập huấn trong đợt FIFA Days tháng 11 cũng đang theo dõi sát sao tình hình. Bộ Ngoại giao Hàn Quốc đã nâng mức cảnh báo du lịch đối với Ả Rập Xê Út lên cấp độ 3 - "khuyến nghị rời khỏi", và không loại trừ khả năng hủy chuyến tập huấn trong tháng 11. Australia (dự kiến đến Qatar và Jordan) và Indonesia (dự kiến đến Jordan) cũng có kế hoạch tập huấn tại Tây Á trong tháng 11, đối mặt với những rủi ro an ninh tương tự. Nếu cuộc xung đột giữa Houthi và Ả Rập Xê Út ngày càng căng thẳng, các trận giao hữu tại Ả Rập Xê Út trong đợt FIFA Days tháng 11 hoàn toàn có thể bị hủy bỏ.

Điều được quan tâm nhất vẫn là Asian Cup diễn ra tại Ả Rập Xê Út vào tháng 1 năm sau, với các địa điểm thi đấu ở Riyadh, Jeddah và Khobar. Riêng Riyadh có 5 sân vận động và sẽ tổ chức tới 30 trận đấu. Nếu Houthi tiếp tục nhắm vào sân bay và các đầu mối giao thông trọng yếu, câu hỏi lớn đặt ra là liệu Ả Rập Xê Út có còn đủ điều kiện để đăng cai Asian Cup hay không.Sau khi chiến tranh Mỹ - Iran - Israel bùng nổ vào tháng 2 năm nay, Ả Rập Xê Út đã từng hứng chịu các cuộc tấn công. Lúc đó, AFC từng tính đến phương án đổi địa điểm tổ chức Asian Cup, với ứng viên được nhắc đến là Australia. Giờ đây chiến sự lại bùng phát và đe dọa trực tiếp đến các trung tâm giao thông của những thành phố lớn tại Ả Rập Xê Út, AFC buộc phải khởi động lại phương án dự phòng.

Đáng chú ý, trước đây chiến tranh Iraq, nội chiến Syria, nội chiến Yemen, việc Ả Rập Xê Út cắt quan hệ ngoại giao với Iran, xung đột Gaza và chiến tranh Mỹ - Iran - Israel đều đã ảnh hưởng tiêu cực đến các trận đấu bóng đá quốc tế tại khu vực. Iraq phải đến năm 2018 mới được tổ chức các trận đấu quốc tế trên sân nhà, còn Syria đến tháng 11/2023 mới được phép đăng cai các trận đấu tại AFC Cup trên sân nhà, nhưng đội tuyển quốc gia vẫn chưa thể thi đấu trên lãnh thổ của mình. Sau khi Ả Rập Xê Út và Iran cắt đứt quan hệ ngoại giao vào năm 2016, các trận đấu giữa hai nước buộc phải diễn ra trên sân trung lập. Mãi đến khi hai nước bình thường hóa quan hệ vào năm 2023, CLB Al-Nassr của Ả Rập Xê Út mới có thể trở lại thi đấu trên đất Iran sau 7 năm chờ đợi.

Sau khi chiến tranh Mỹ - Iran - Israel nổ ra vào tháng 2 năm nay, vòng 1/8 khu vực Tây Á của AFC Champions League Elite mùa giải 2025/26 đã bị hoãn và đổi thành thể thức loại trực tiếp một trận duy nhất, tập trung tại Jeddah, Ả Rập Xê Út. Ở hai giải đấu cấp câu lạc bộ mới của AFC, 3 đội bóng Iran đã buộc phải chọn Basra (Iraq), Muscat (Oman) và Dushanbe (Tajikistan) làm sân nhà tạm thời.

Không ai mong muốn chiến tranh làm xáo trộn trật tự vốn có của bóng đá, nhưng thực tế khắc nghiệt là ở châu Á, đặc biệt là Trung Đông, suốt gần 30 năm qua, chiến tranh luôn là cái bóng không thể xóa nhòa phủ lên các sân cỏ.