
Nam Nam gửi từ Quế Lâm Công viên bóng đá triển lãm Quế Lâm, chung kết giải vô địch bóng đá cấp huyện toàn quốc, hiệp một dẫn 3-0 đã làm cho lòng ông Bùi Kiến Cương bớt lo lắng rất nhiều. Nếu nắm giữ lợi thế như vậy, phó chủ tịch kiêm thư ký liên đoàn bóng đá Đoàn sản xuất và xây dựng Tân Cương mà không nghĩ đến chức vô địch thì thật khó hiểu. Nhưng ông Bùi cũng rất rõ, chưa đến tiếng còi kết thúc, mọi chuyện vẫn còn có thể thay đổi.
Hơn 20 phút sau, tỷ số dừng lại ở 4-1, ông Bùi Kiến Cương mỉm cười. Khi các cầu thủ nhảy múa vui mừng bên chiếc cúp vô địch trên sân khấu, ông Bùi lại lặng lẽ nhún nhảy theo nhịp nhạc ở một góc sân khấu. Từ giải bóng đá cấp huyện cơ sở đến chung kết Đoàn xây dựng rồi đến sân khấu cao nhất của giải vô địch bóng đá cấp huyện toàn quốc, người đàn ông từng được vinh danh là "Cá nhân tiên tiến trong thể thao quần chúng toàn quốc" này có công lao không nhỏ. "Vinh quang thuộc về các chàng trai." Ông Bùi nói, "Cảm ơn Quỹ phát triển bóng đá Trung Quốc đã tạo ra một sân chơi tuyệt vời cho giải vô địch bóng đá cấp huyện toàn quốc, nếu không thì những đứa trẻ này có thể không có cơ hội trở thành nhà vô địch toàn quốc."
Giải vô địch bóng đá cấp huyện toàn quốc đã mang đến cho các chàng trai của ông Bùi một cơ hội chưa từng có để thể hiện mình, đồng thời khiến chúng ta suy nghĩ và đặt câu hỏi, Quỹ phát triển bóng đá Trung Quốc đã xây dựng được hệ thống và nền tảng thi đấu như thế nào? Hệ thống và nền tảng đó được hình thành ra sao?


Quay ngược thời gian về tháng 3 năm 2015, "Kế hoạch tổng thể cải cách và phát triển bóng đá Trung Quốc" (gọi tắt là "Kế hoạch") được công bố. Điều 6 trong "Kế hoạch" về phổ cập và phát triển bóng đá xã hội nêu rõ thúc đẩy sự phổ biến bóng đá và thúc đẩy sự phát triển cùng có lợi giữa bóng đá xã hội và bóng đá chuyên nghiệp. Cuối năm 2016, để thực hiện chính sách phổ cập bóng đá xã hội trong "Kế hoạch", Quỹ phát triển bóng đá Trung Quốc được thành lập, là tổ chức xã hội toàn quốc dưới sự quản lý của Tổng cục Thể dục Thể thao. Mục tiêu của quỹ là tài trợ các hoạt động bóng đá công ích, hỗ trợ đào tạo tài năng bóng đá trẻ, thúc đẩy phổ cập bóng đá, thúc đẩy tiến bộ khoa học công nghệ bóng đá và xây dựng cơ sở vật chất công ích, phục vụ chiến lược và kế hoạch phát triển bóng đá quốc gia, không nhằm mục đích lợi nhuận.
Năm 2021, giải bóng đá cơ sở cấp huyện do Tổng cục Thể dục Thể thao tổ chức và Quỹ phát triển bóng đá Trung Quốc đảm nhận được triển khai. Theo người phụ trách giải bóng đá cơ sở cấp huyện của Quỹ, giai đoạn từ 2021 đến 2023 là thời kỳ xây dựng nền tảng cho giải bóng đá cấp huyện. Quỹ đưa ra yêu cầu khá rộng rãi cho giải cơ sở, chỉ cần có ít nhất sáu đội đăng ký là có thể tổ chức. Đồng thời, giải cơ sở không đặt nhiều yêu cầu đối với cầu thủ tham gia, gần như không có rào cản đăng ký. Hơn nữa, Quỹ hỗ trợ 50.000 nhân dân tệ cho các huyện tổ chức giải cơ sở, năm 2024 hỗ trợ 250.000 nhân dân tệ cho các địa phương tổ chức vòng chung kết cấp tỉnh, đồng thời kiểm toán và kiểm tra nghiêm ngặt việc sử dụng các khoản kinh phí liên quan.
Khi điện thoại thông báo của Quỹ về giải bóng đá cơ sở cấp huyện gọi đến các phòng thể thao cơ sở, nhiều địa phương tỏ ra ngạc nhiên trước việc được cấp kinh phí để tổ chức giải. Ở nhiều huyện cơ sở, việc đơn vị thiết kế cấp cao nhất của bóng đá Trung Quốc trực tiếp can thiệp tổ chức bóng đá xã hội cơ sở là điều chưa từng có, chưa kể việc tổ chức giải còn được hỗ trợ kinh phí như vậy. Năm 2021, hơn 220 huyện đã tổ chức giải bóng đá cơ sở cấp huyện toàn quốc.

Cùng với việc chính sách ngày càng phổ biến và hình thức khuyến khích tài chính cho giải đấu, nhiệt huyết của các phòng thể thao cấp huyện trong việc tổ chức giải bóng đá cơ sở ngày càng tăng cao. Từ năm 2022, giải bóng đá cơ sở cấp huyện toàn quốc do Quỹ chủ trì tổ chức, năm đó có hơn 500 huyện tham gia, năm 2023 tăng lên hơn 700 huyện.
Năm 2024, giải bóng đá cơ sở cấp huyện toàn quốc được tổ chức tại 880 huyện thuộc 28 tỉnh (khu tự trị, thành phố trực thuộc trung ương) và Đoàn sản xuất và xây dựng Tân Cương. Năm 2025, phạm vi mở rộng đến 31 tỉnh (khu tự trị, thành phố trực thuộc trung ương) và Đoàn sản xuất và xây dựng Tân Cương, với hơn 940 huyện tham gia. Sau ba năm từ 2021 đến 2024 xây dựng nền tảng giải cơ sở, bóng đá cấp huyện đã từ không có đến có, củng cố nền tảng và mở rộng quy mô, Quỹ đã tổ chức giải vô địch toàn quốc lần đầu tiên tại Trung tâm bóng đá Hải Cảnh ở Côn Minh năm 2024, đội bóng đến từ quận Hải Lăng, thành phố Thái Châu, Giang Tô cuối cùng giành chức vô địch toàn quốc.
Người phụ trách Quỹ cho biết: "Quỹ xây dựng ba giai đoạn giải đấu ‘giải cơ sở - chung kết cấp tỉnh - giải vô địch toàn quốc’: hướng xuống dưới, đưa sân thi đấu vào quảng trường cộng đồng, sân bóng làng xã, mở thông ‘km cuối cùng’ của bóng đá cơ sở; hướng lên trên, tạo cầu nối cho đội vô địch cấp tỉnh tiến tới giải vô địch toàn quốc, mời trọng tài của Liên đoàn bóng đá Trung Quốc, để các cầu thủ nghiệp dư cũng có cơ hội tiếp cận sân chơi chuyên nghiệp, góp phần hình thành hệ sinh thái giải bóng đá xã hội có cấp bậc rõ ràng và phủ rộng.”


Cùng với việc triển khai toàn diện giải bóng đá cơ sở cấp huyện, các cầu thủ nghiệp dư có cơ hội thể hiện và trưởng thành trong các giải đấu chính thức. Liên đoàn bóng đá Đoàn sản xuất và xây dựng Tân Cương thành lập năm 2019, sau khi giải bóng đá cấp huyện toàn quốc tổ chức năm 2021, Đoàn rất tích cực tham gia với đội bóng do liên đoàn thành lập, giải cơ sở cũng tạo cơ hội rèn luyện cho các em trong Đoàn, bóng đá từ đó trở thành công cụ quan trọng cho sự hòa nhập dân tộc. Cầu thủ "cánh chim đơn" Kaisel Hasmujang trong đội là một trong những người được giới truyền thông quan tâm. Anh mất cánh tay trái do tai nạn khi mới một tuổi rưỡi, nhưng nhờ bóng đá, anh đã bước trên con đường cuộc đời khác biệt. "Nếu không có bóng đá, có lẽ tôi sẽ rất rụt rè." Kaisel nói, "Bóng đá giúp tôi hiểu được ý nghĩa của việc dũng cảm thử thách và cũng mang đến cơ hội thử thách cuộc sống. Thật ra, trước khó khăn, chúng ta đều có thể thử sức."
Ở bán kết, đối đầu với đội bóng bê tông Wuxuan Yuanjiang đến từ La Bình, Quảng Tây, một ứng viên vô địch khác, đội của Kaisel hòa 2-2 sau thời gian thi đấu chính thức, hai bên bước vào loạt sút luân lưu căng thẳng. Thủ môn Mai Vân A Bố Đỗ Nhiễm cản phá xuất sắc quả penalty của đối thủ, để lại cơ hội sút quyết định cho Kaisel. Đáng tiếc, Kaisel đã bỏ lỡ quả penalty có thể kết thúc trận đấu. Cuộc đời không bao giờ suôn sẻ chỉ vì sự chú ý từ bên ngoài. May mắn thay, đối thủ sau đó lại sút hỏng penalty và pha cứu thua quyết định của Mai Vân đã đưa đội vào chung kết.
Sau trận đấu, Kaisel cúi đầu sâu vào ngực Mai Vân, người này cũng ôm chặt Kaisel. Huấn luyện viên trưởng Triệu Huy nói: "Câu chuyện của Kaisel rất truyền cảm hứng, cậu ấy rất khó khăn, đã nỗ lực nhiều điều mà người khác khó tưởng tượng được, điều này cũng chính xác thể hiện ý nghĩa bóng đá đối với quần chúng." Năm nay, những chàng trai lần đầu tham dự đã một bước lên bục cao nhất. Theo ông Bùi Kiến Cương, đây là thành quả mười năm đào tạo bóng đá trường học và bóng đá xã hội của Đoàn.
Hướng đi cốt lõi của giải bóng đá cấp huyện toàn quốc là "Toàn dân rèn luyện thân thể, Trung Quốc khỏe mạnh", nhưng kết quả thi đấu vẫn có thắng thua. Kaisel lần đầu tham dự đã thành công giành chức vô địch, trong khi cầu thủ người Mông Cổ Bảo Âm Áo Lực Cát lần đầu tham gia lại thua cả ba trận vòng bảng, nhưng anh không nản lòng, "Đối với chúng tôi, được đứng trên sân khấu này tự nó đã là một chiến thắng." Bảo Âm Áo Lực Cát đến từ thành phố Cách Nhĩ Mộc, tỉnh Thanh Hải, nơi có hồ muối Trà Khả nổi tiếng, anh là giáo viên tại một trường học liên cấp chín năm ở địa phương. Lần này tham gia, Bảo Âm Áo Lực Cát là cầu thủ kiêm huấn luyện viên, đội bóng toàn người dân tộc Tạng, đều là học trò mà anh từng dẫn dắt nhiều năm.
Để đến Quế Lâm, đội của Bảo Âm Áo Lực Cát đã phải đi tàu cao tốc và tàu hỏa gần 48 tiếng, chỉ riêng từ thành phố Cách Nhĩ Mộc đến thủ phủ Tây Ninh đã mất 8 đến 10 tiếng tàu. Ra khỏi Thanh Hải, họ còn phải quá cảnh ở Vũ Hán. Dù về bằng máy bay, họ cũng phải chuyển chuyến ở Trùng Khánh, đến Tây Ninh còn có một quãng đường dài về nhà đang chờ đợi.

Nhiều năm trước, Bảo Âm Áo Lực Cát cũng từng dẫn đội tham gia một giải toàn quốc: "Khi đó, đối thủ có vận động viên chuyên nghiệp, chúng tôi chỉ biết chịu trận, và bị đánh khá nặng. Quy định bóng đá cấp huyện không cho phép vận động viên chuyên nghiệp tham dự, nên chúng tôi có thể thi đấu sòng phẳng với nhiều đội, thua nhiều hơn do thiếu kinh nghiệm. Nếu có thêm vài cơ hội như vậy, chúng tôi sẽ thắng."
Giải bóng đá cơ sở cấp huyện không chỉ tạo sân chơi cho các cầu thủ nghiệp dư thể hiện mình, mà còn giúp Liên đoàn bóng đá Trung Quốc tăng cường xây dựng các liên đoàn bóng đá cơ sở cấp huyện. Trước khi tổ chức giải cơ sở cấp huyện, nhiều liên đoàn bóng đá cơ sở cấp huyện ở các khu hành chính, đặc biệt là các huyện vùng sâu vùng xa còn thiếu. Năm 2021, hơn 200 huyện tổ chức giải cơ sở phần lớn do phòng thể thao địa phương đảm nhiệm. Cùng với việc mở rộng giải cơ sở cấp tỉnh, nhiều huyện cũng thành lập liên đoàn bóng đá cơ sở cấp huyện do nhu cầu tổ chức giải, thêm vào đó Quỹ ưu tiên chọn các liên đoàn cơ sở làm đơn vị tổ chức, ngày càng nhiều huyện có liên đoàn cơ sở.
Từ 2021 đến 2025, dưới sự chỉ đạo của Tổng cục Thể dục Thể thao, giải bóng đá cấp huyện của Quỹ phát triển bóng đá Trung Quốc đã góp phần đáng kể lấp đầy khoảng trống liên đoàn bóng đá cơ sở ở các vùng sâu vùng xa, đồng thời giúp hoàn thiện hệ thống "huyện - thành phố - tỉnh - Liên đoàn bóng đá Trung Quốc", đảm bảo bóng đá Trung Quốc được bao phủ hiệu quả từ các mạch máu nhỏ của bóng đá xã hội đến các động mạch lớn của giải chuyên nghiệp và đội tuyển quốc gia.
