Cuộc cạnh tranh về quyền sở hữu IP bóng đá thế giới giữa ba quốc gia Trung Đông ngày càng gay gắt

Bài viết / Hàn Băng Dubai vừa tổ chức xong giải thưởng bóng đá toàn cầu, vẫn chưa thỏa mãn, mong muốn trao giải chính thức và có uy tín hơn. Ngày 29 tháng 12, FIFA tuyên bố: từ năm 2026, lễ trao giải thường niên của FIFA sẽ diễn ra tại Dubai. Để phù hợp với sự hợp tác này, năm tới FIFA sẽ tái thiết kế lễ trao giải thường niên, đổi tên thành “Giải thưởng bóng đá thế giới FIFA” (Fifa World Football Awards).

Sau khi Qatar và Saudi Arabia lần lượt giành quyền đăng cai World Cup, UAE đã có được quyền tổ chức sự kiện mang tầm ảnh hưởng toàn cầu của FIFA, điều này có nghĩa là ba quốc gia Trung Đông lấy bóng đá làm đòn bẩy để hoàn toàn hòa nhập vào cuộc cạnh tranh chiến lược quốc gia của châu Âu đang ngày càng quyết liệt.

Việc Dubai giành quyền đăng cai lễ trao giải thường niên danh giá nhất của FIFA thật sự gây bất ngờ. Bởi trong gần 15 năm qua, Dubai luôn nỗ lực nâng cao ảnh hưởng quốc tế của giải thưởng bóng đá toàn cầu do mình sáng lập, với mục tiêu ngang hàng với Quả bóng vàng và giải thưởng thường niên của FIFA. Nhưng lần này khi tổ chức Giải thưởng bóng đá thế giới FIFA, tham vọng của Dubai là sở hữu IP cốt lõi của FIFA, xây dựng một lễ trao giải thường niên có phạm vi bao phủ rộng hơn và đại diện hơn cả Quả bóng vàng. Vào mỗi cuối năm, tâm điểm của giới bóng đá thế giới sẽ tập trung tại Dubai, “lễ hội” Giải thưởng bóng đá thế giới FIFA sẽ là quân bài mới của UAE trong cuộc cạnh tranh với Qatar và Saudi Arabia để trở thành “trung tâm bóng đá thế giới” mới.

Mặc dù hiện tại lễ trao giải thường niên của FIFA được tái thiết kế, các hạng mục giải thưởng, tiêu chí đánh giá và thời gian trao giải vẫn chưa được công bố, nhưng các phương tiện truyền thông Trung Đông cho rằng rất có thể sẽ tham khảo giải bóng đá toàn cầu, mở rộng phạm vi đánh giá từ huấn luyện viên, cầu thủ xuất sắc nhất năm đến giám đốc thể thao, đại lý, chủ tịch và các nhân sự khác trong ngành bóng đá, cũng như các câu lạc bộ, đội tuyển quốc gia, học viện đào tạo trẻ và các phần liên quan đến ngành công nghiệp bóng đá của thương hiệu thể thao, cùng các giải thưởng khích lệ như sự trở lại sự nghiệp xuất sắc hay thành tựu trọn đời. Tất nhiên, giải thưởng cầu thủ xuất sắc nhất khu vực Trung Đông hoặc Ả Rập, do Dubai làm trung tâm, là không thể thiếu. Thậm chí có thể bao phủ các giải thưởng xuất sắc nhất ở sáu châu lục, đạt sự vượt trội toàn diện so với Quả bóng vàng.

Như lời Chủ tịch Hội đồng Thể thao Dubai, Sheikh Mansour, việc tổ chức Giải thưởng bóng đá thế giới FIFA thể hiện vị thế quan trọng của Dubai trên bản đồ bóng đá thế giới, khẳng định quyết tâm của Dubai trong việc thúc đẩy sự phát triển bóng đá toàn cầu, đồng thời đảm bảo UAE có thể tạo ra ảnh hưởng lớn đối với bóng đá thế giới. Dubai không chỉ nhận được lễ trao giải cấp cao nhất của bóng đá thế giới mà còn là thành tựu quan trọng mới nhất trong chiến lược quốc gia của UAE lấy bóng đá làm động lực chính để hòa nhập sâu rộng với châu Âu.

Qatar, Saudi Arabia và UAE nhiều năm qua đã nỗ lực chuyển đổi kinh tế quốc gia và thay đổi hình ảnh quốc tế. Một mặt, họ đầu tư vào các ngành công nghiệp châu Âu, thâm nhập sâu vào xã hội và kinh tế châu Âu, thể hiện hình ảnh quốc gia mới mở cửa và đa dạng; mặt khác, biến Trung Đông thành “cầu nối trung chuyển” chính giữa các thể chế chính trị và kinh tế lớn của Đông và Tây, khiến thể thao, du lịch và giao lưu quốc tế trở thành ngành trụ cột mới của ba quốc gia xuất khẩu năng lượng Trung Đông.

Chiến lược chuyển đổi quốc gia vĩ đại như vậy, đầu tư vào bóng đá là phương tiện đột phá quan trọng để ba quốc gia Trung Đông tiến vào châu Âu. Hiện nay trong năm giải đấu hàng đầu châu Âu, vốn đầu tư của ba quốc gia Trung Đông đã có vị thế không thể lay chuyển.

Ngoài việc “đốt tiền” ở châu Âu, đưa các IP bóng đá hàng đầu thế giới “về nhà” cũng là một mặt trận khác của ba quốc gia Trung Đông. Qatar và Saudi Arabia lần lượt giành quyền đăng cai World Cup nam, Qatar còn sở hữu liên tiếp hai kỳ FIFA Intercontinental Cup, bốn kỳ FIFA Arab Cup và năm năm liên tiếp đăng cai U17 World Cup nam. Saudi Arabia đầu tư mạnh mẽ xây dựng “giải đấu lớn thứ sáu thế giới” thu hút các siêu sao và huấn luyện viên hàng đầu, đồng thời giành quyền tổ chức Siêu cúp Tây Ban Nha và Siêu cúp Ý. So với đó, UAE ở thế yếu toàn diện, trước đây chỉ có 5 lần đăng cai FIFA Club World Cup, và đầu năm 2026 chỉ nhận được quyền tổ chức Siêu cúp Pháp.

Các giải đấu bóng đá nam thế giới gần như bị Qatar và Saudi Arabia chia nhau, trong cuộc tranh giành IP bóng đá, lễ trao giải thường niên của FIFA là con đường riêng của Dubai. Cuộc cạnh tranh trong lĩnh vực bóng đá của ba quốc gia Trung Đông, đặc biệt là UAE và Dubai, đang bắt kịp nhanh chóng và sẽ tiếp tục trở nên khốc liệt trong tương lai.