Ai hàng long phục hổ? Nicholas Batum!

Batum đã tuyên bố giải nghệ, khép lại hành trình 21 năm thi đấu chuyên nghiệp. Lý do chọn thời điểm này là vì đúng vào ngày kỷ niệm 35 năm cha anh qua đời trên sàn đấu bóng rổ. Anh dùng cách đặc biệt này để từ biệt sự nghiệp quần đùi áo số.

Khi nghĩ về chặng đường dài của Batum, điều đầu tiên tôi nhắc đến là từ "vạn năng" - mọi thứ bạn tưởng tượng trên sân, Batum đều có thể làm. Hầu hết các chỉ số cơ bản của anh đều nằm trong top 300 lịch sử NBA, ngoại trừ điểm số xếp thứ 320. Riêng cướp bóng và chặn bóng của anh đều nằm trong top 200 lịch sử.

Sự nghiệp của anh dường như chưa bao giờ được xem là một tay ném ba điểm hàng đầu, nhưng cuối cùng anh lại đứng thứ 29 lịch sử NBA về số cú ba điểm thành công. Anh thi đấu 1205 trận chính thức tại NBA, xếp thứ 51 lịch sử. Giai đoạn đầu, anh là tài năng người Pháp ở vị trí cánh, khẳng định vị thế tại Portland; giai đoạn giữa được Michael Jordan để mắt và trao một hợp đồng tối đa, nhưng cuối cùng không thể hiện được phong độ xứng đáng với mức lương; giai đoạn cuối anh tái sinh tại Clippers, trở thành một trong những giai đoạn hồi sinh ấn tượng nhất NBA.

Năm 2008, Batum được chọn ở vị trí thứ 25 vòng 1 và gia nhập Portland. Đội bóng đó không xa lạ với nhiều fan Việt Nam: cặp bài trùng đầy tiếc nuối Roy và Oden, LaMarcus Aldridge còn non nớt, Batum trẻ trung, thậm chí cả Jerryd Bayless và Martell Webster ở cuối ghế dự bị cũng dễ dàng gọi tên.

Đội bóng đó, trong 7 năm vào playoff 5 lần. Trung tâm bên cạnh Batum từ Roy chuyển sang Lillard, và Batum ngày càng chơi hay, trở thành cầu thủ 3D hàng đầu, cùng khả năng tổ chức và kết nối tốt, các chỉ số luôn đầy đủ. Phong độ đó khiến Michael Jordan ngày càng thích thú. Vì vậy, vào kỳ nghỉ hè năm 2015, Batum bị Portland trao đổi đến Charlotte.

Mùa giải đầu tiên tại Charlotte, Batum thực sự có chút hơi hướng trở thành trụ cột. Không lâu sau khi gia nhập Hornets, anh giành được giải thưởng cá nhân duy nhất trong sự nghiệp - Cầu thủ xuất sắc nhất tuần. Cả mùa giải, anh ghi trung bình 14.9 điểm, 6.1 rebound, 5.8 kiến tạo và 0.9 cướp bóng.

Màn trình diễn đó, cùng với bối cảnh trần lương tăng vọt vào mùa hè năm 2016, đã giúp anh nhận được bản hợp đồng tối đa 5 năm trị giá 120 triệu đô la. Mùa 2016-17, Batum vẫn duy trì phong độ cao, trung bình 15.1 điểm là đỉnh cao sự nghiệp. Nhưng những năm sau, Batum chơi ngày càng kém, từ đá chính xuống dự bị, từ dự bị đến gần như không có cơ hội ra sân ở mùa cuối cùng tại Charlotte.

Trong khi đó, lương của anh lại tăng dần theo từng năm, khiến Batum trở thành một trong những ứng cử viên nặng ký cho hợp đồng "rác" nhất NBA, cũng là một trong những thất bại lớn nhất của Michael Jordan với tư cách nhà quản lý. Cuối cùng, Charlotte mua lại hợp đồng của Batum, sự nghiệp của anh trở nên nguy hiểm, cần một bước ngoặt, và anh đến với Clippers.

Mùa giải 2020-21, Batum trải qua một lần tái sinh. Anh trở thành cầu thủ vai trò quan trọng nhất ở Clippers: phòng ngự những cầu thủ xuất sắc nhất trên sân, bắt rebound, tham gia phản công nhanh, mở rộng không gian mọi lúc, và ném những cú ba điểm mang tính biểu tượng từ góc sân. Trên sân, anh gần như có thể xoay chuyển ở bất kỳ vị trí nào, thậm chí là trung phong trong đội hình nhỏ. Anh là nhân tố chìa khóa giúp Clippers đánh bại Luka Doncic trong playoffs năm 2021, và khả năng phòng ngự Doncic của anh được xem như sách giáo khoa.

Clippers năm 2021 là lần duy nhất trong nhiều năm qua họ lọt vào chung kết miền Tây, và Batum đóng vai trò mảnh ghép quan trọng. Cũng trong mùa hè năm 2021, Batum cùng đội tuyển Pháp giành HCB Olympic. Pha chặn bóng ở những giây cuối cùng trong trận bán kết trước cầu thủ Slovenia, Klemen Prepelič, là pha chặn bóng quan trọng nhất trong toàn bộ sự nghiệp của anh.

Năm 2021, ở tuổi 32, Batum hoàn toàn xoay chuyển sự nghiệp của mình, thoát khỏi hình ảnh sa sút thời Hornets, đón nhận giai đoạn hồi sinh thứ hai. Những năm sau đó, anh luôn là một trong những cầu thủ kiểu mảnh ghép xuất sắc nhất NBA. Chính Clippers đã cứu vãn sự nghiệp của anh, và tất nhiên Batum cũng đã góp phần tạo nên Clippers thời kỳ đó.

Dù ở đấu trường NBA hay FIBA, Batum đều có sự nghiệp rực rỡ. Anh thi đấu 177 trận cho đội tuyển Pháp trong 15 năm, giành 7 huy chương tại các giải đấu lớn, trong đó có 2 HCB Olympic. Anh là người kế thừa Tony Parker, và giờ đây trao lại ngọn đuốc cho Victor Wembanyama.

Một câu chuyện khác về Batum khiến tôi ấn tượng: ba giờ sau khi con gái anh chào đời, anh rời bệnh viện trở lại sân đấu, trên tay vẫn còn đeo vòng bệnh viện, rồi ghi 14 điểm với 5/6 thành công. Đó là mùa giải đầu tiên anh khoác áo Clippers, và anh đã coi Clippers như gia đình. Sau trận, anh nói: "Hôm nay tôi là người đàn ông hạnh phúc nhất thế giới."

Vài năm sau, con gái hỏi anh có thực sự không chơi bóng nữa không. Batum trả lời: "Đúng vậy, đến đây thôi. Những ngày tháng bố chơi bóng đã kết thúc. 21 năm rồi, đã đến lúc bố về nhà..."