Giải U15 thế giới: ngoài thứ hạng, còn là một cơ hội để nhìn ra thế giới

Bài viết: Hàn Băng 189 đội bóng, hơn 3.000 người tham dự, 940 trận đấu… Xét về số đội, nhân sự và số trận, Giải U15 thế giới cùng lễ hội bóng đá khép lại vào ngày 30/10 có thể được xem là một kỳ giải vô địch thế giới đúng nghĩa. Trong 211 hiệp hội thành viên của FIFA, 189 đội đã gửi đại diện dự giải, tương ứng với 89,6% tỷ lệ tham gia. Chỉ trong một tuần, hơn 2.600 cầu thủ đến từ sáu châu lục đã thi đấu trên 20 sân cỏ nhân tạo và trực tiếp trải nghiệm giải bóng đá quốc tế lớn nhất trong lịch sử.

Đội U15 nam Trung Quốc do Chu Hải Tân dẫn dắt đi tiếp với ngôi nhì bảng; ở vòng xếp hạng, họ đứng thứ 18 tại cấp hai và xếp thứ 50 chung cuộc, đạt thành tích khá tốt. Giải đấu vừa giúp thầy trò tự tin, vừa rèn quân qua 10 trận. Nếu Giải U15 thế giới được tổ chức thật vào năm 2028, đó sẽ là cơ hội hiếm có cho các cầu thủ trẻ Trung Quốc và thế giới. Theo nghĩa đó, giải U15 thế giới không chỉ là mảnh ghép cuối cùng trong hệ thống giải vô địch thế giới của FIFA, mà còn là sân chơi rộng lớn nhất để tài năng trẻ toàn cầu thể hiện bản thân.

Chủ tịch FIFA Gianni Infantino cùng hơn 100 chủ tịch hiệp hội bóng đá đã đến Baku, Azerbaijan, để chứng kiến sự ra đời của một kỳ giải vô địch U15 thế giới theo thể thức hoàn toàn mới. Rất nhiều tuyển trạch viên từ Ngoại hạng Anh, giải VĐQG Đức và giải VĐQG Bồ Đào Nha cũng có mặt với hy vọng phát hiện những ngôi sao triển vọng. Đúng hơn, sự kiện này giống một hội nghị giao lưu bóng đá trẻ thế giới hơn là một giải vô địch. Như Giám đốc phụ trách các vấn đề bóng đá toàn cầu của FIFA Arsène Wenger nhận xét, Giải U15 thế giới “trao cho tài năng bóng đá một sân để thể hiện”, “các cầu thủ trông thật vui và nhập cuộc nhiệt tình, nhân loại đoàn kết vì bóng đá, đó là mục tiêu mà bóng đá luôn hướng tới.”

Theo Wenger và Infantino, đợt “chạy thử” trước khi giải chính thức khởi động về cơ bản đã hoàn tất suôn sẻ, chứng minh rằng nếu trở thành giải đấu chính, một kỳ giải U15 thế giới quy tụ khoảng 200 đội cùng thi đấu vẫn hoàn toàn khả thi. Dù còn tồn tại nhiều vấn đề về tổ chức, chỗ ở, ăn uống và chênh lệch điểm số, song tất cả đều nằm trong phạm vi có thể cải thiện. Điều quan trọng nhất là thể thức mới của Giải U15 thế giới đã tạo ra càng nhiều cơ hội thi đấu và giao lưu cho cầu thủ trẻ toàn cầu càng tốt.

78 đội từng chưa dự bất kỳ kỳ giải vô địch trẻ thế giới nào nay lần đầu góp mặt, đưa phạm vi bao phủ toàn cầu của giải lên mức chưa từng có. Mỗi đội có tối đa 14 cầu thủ và 6 thành viên ban huấn luyện; mỗi trận đấu kéo dài 40 phút, chia hai hiệp 20 phút. Thể thức 8 người mỗi bên làm giảm cường độ, giúp cầu thủ thể hiện tài năng cá nhân thay vì chạy theo kết quả. 189 đội được chia thành 32 bảng. Sau vòng bảng, dựa trên thứ hạng, các đội bước vào 6 hạng đấu tương ứng và tiếp tục 5 trận loại trực tiếp để xếp hạng, tạo thêm tối đa cơ hội ra sân cho cầu thủ trẻ. Mỗi hạng đều có nhà vô địch; đội dẫn đầu của nhóm dành cho các đội nhất bảng sẽ đoạt chức vô địch chung cuộc, để những đội chênh lệch đẳng cấp vẫn có thể nếm trải niềm vui đoạt cúp.

Giải U15 thế giới không trao các giải cá nhân truyền thống như Quả bóng Vàng hay Chiếc giày Vàng; thay vào đó là 3 giải tập thể do chính cầu thủ tham dự bình chọn: “Phong cách độc đáo”, “Bóng đá đoàn kết” và “Năng lượng tích cực”, dành cho những đội nổi bật về lối chơi, tinh thần đồng đội và thái độ trong cũng như ngoài sân. Việc chỉ trao giải tập thể nhấn mạnh kỳ vọng của FIFA: bóng đá không chỉ vượt qua biên giới và khác biệt văn hóa, mà còn biết tạo cơ hội, thắt chặt tình bạn và quy tụ con người.

Infantino xem Giải U15 thế giới là cơ hội quan trọng để “thu hút phiếu” trong cuộc vận động tái tranh cử, nhưng truyền thông quốc tế lại chú ý hơn đến những giá trị giải đấu có thể mang lại cho sự phát triển bóng đá. Một trang thể thao Anh trong bài viết chuyên sâu nhận định: hình ảnh đáng nhớ nhất chính là trận Brazil U15 thắng Nepal U15, khi khoảng 15 cầu thủ của các đội khác đứng ngoài hàng rào sân để theo dõi, phần lớn trong số họ mới lần đầu tham dự một trận đấu quốc tế. Với bóng đá thế giới, đó chính là lý do lớn nhất để tổ chức Giải U15 thế giới.

Do Azerbaijan còn hạn chế về năng lực tổ chức, chỗ ở và tiếp đón, giải cũng xảy ra sự cố bảng điểm hỏng nhiều lần và cầu thủ phàn nàn về bữa ăn. Trong trận Anh gặp Ireland, tuyển Anh đã chủ động rút khỏi sân khi bị dẫn 1-4. Dù FIFA căn cứ bảng xếp hạng bóng đá nam để phân bảng nhằm tránh những trận đấu một chiều quá mức, vẫn có những kết quả chênh lệch như Belarus thắng Papua New Guinea 20-0, Costa Rica thắng Curaçao 17-0; riêng các trận có từ 20 bàn thắng trở lên đã xuất hiện 3 lần. Samoa thuộc châu Đại dương ở vòng bảng để thủng lưới ít nhất 10 bàn trong cả 5 trận, trong đó 3 lần thủng lưới hơn 16 bàn mỗi trận. Thể thức sau này sẽ được điều chỉnh, song khoảng cách chuyên môn quá lớn thì tình trạng đó vẫn khó tránh.

Dưới sự dẫn dắt của HLV Chu Hải Tân, đội U15 nam Trung Quốc lần lượt thắng Cộng hòa Trung Phi 4-0, hòa Nhật Bản 1-1, thua Angola 2-3, thắng Ả Rập Xê Út 5-2 và thắng Quần đảo Solomon 8-3 ở vòng bảng. Với 3 trận thắng, 1 trận hòa, 1 trận thua và 10 điểm, họ vượt qua Nhật Bản nhờ hiệu số bàn thắng bại để xếp thứ hai bảng đấu, giành quyền vào vòng xếp hạng ở cấp hai. Trong vòng xếp hạng, sau khi thua Iran 1-2 ở trận mở màn, Trung Quốc tiếp tục thắng Congo-Brazzaville 3-2, thắng Malaysia 3-1, thắng Kyrgyzstan 6-1 rồi thua Thổ Nhĩ Kỳ 4-5 trong loạt luân lưu (1-1 trong thời gian chính), chốt lại ở vị trí thứ 50 trong tổng số 189 đội dự giải.

Trong trận chung kết ngày 30/10, Tây Ban Nha đánh bại Cộng hòa Séc 3-0 để vô địch Giải U15 thế giới đầu tiên; Hy Lạp đứng thứ ba và Paraguay đứng thứ tư.

Qua 10 trận gặp các đội đến từ châu Á, châu Phi, châu Đại dương và châu Âu, đội U15 nam Trung Quốc đã có đủ cơ hội rèn luyện và giao lưu. Vị trí 50 trong 189 đội, cùng hạng 18 trong 32 đội của cấp hai, là thành tích đáng hài lòng. Ở kỳ giải nữ U15 thế giới năm tới, Hiệp hội bóng đá Trung Quốc cũng nên cử đội tham dự để tích lũy kinh nghiệm và mở rộng giao lưu.

So với các giải vô địch trẻ ở những nhóm tuổi khác có vòng loại khó hơn, giá trị giao lưu của Giải U15 thế giới còn lớn hơn giá trị thi đấu. Giải đấu cho phép cầu thủ trẻ Trung Quốc và các nước cùng thể hiện tài năng trên một sân chơi thế giới, mở rộng tầm nhìn và giao lưu văn hóa; tác động tích cực của nó đối với sự phát triển bóng đá trẻ toàn cầu trong tương lai là điều không cần bàn thêm.