Nửa hiệp tuyệt vọng, nửa hiệp cuồng hoan! Sự tỉnh táo đằng sau màn lội ngược dòng của đội tuyển bóng rổ Trung Quốc trước Nhật Bản

Khi hồi còi mãn cuộc vang lên nơi đất khách Okinawa, đội tuyển bóng rổ nam Trung Quốc đã xuất sắc lật ngược tình thế, vượt lên dẫn trước đội chủ nhà Nhật Bản với tỷ số 87-80, cán đích chiến thắng đầu tiên của loạt trận vòng loại thế giới. Ngay lập tức, niềm hân hoan và cảm giác thở phào nhẹ nhõm của cổ động viên dường như có thể xóa tan mọi khoảng cách địa lý. Thắng lợi thoát hiểm ngoạn mục này, trong bối cảnh đội bóng rổ nam Trung Quốc đang sa vào vũng lầy, mang trọng lượng và giá trị sánh ngang những trận đấu huyền thoại như phản công Hàn Quốc ở Cúp châu Á 2015 hay hạ gục Iran ở trận chung kết năm nào.

Không ai ngờ rằng, trận sinh tử "không được phép thua" này lại diễn ra theo một kịch bản kịch tính đến vậy. Khởi đầu ì ạch, đội Trung Quốc bị dẫn trước 11-21 với khoảng cách 10 điểm, tỷ lệ ném trúng chỉ 31.25%, hoàn toàn trượt cả 4 cú ném ba điểm, trong khi hàng phòng ngự bị lối chuyền nhanh và những pha ném xa của Nhật Bản khóa chặt, nhịp độ trận đấu hoàn toàn rơi vào thế bị động. Kết thúc hiệp một, tỷ số 33-47 với mức thua 14 điểm khiến vô số cổ động viên theo dõi qua màn hình rơi vào tuyệt vọng, các bình luận tràn ngập sự thất vọng và nghi ngờ, không ai dám tin rằng đội tuyển đã tập luyện nhiều ngày, không nghỉ Tết để chuẩn bị, lại có thể trình diễn một màn thể hiện thiếu tổ chức đến thế trong hiệp đầu.

Trước tình thế ngàn cân treo sợi tóc, thứ được thử thách chưa bao giờ là tài năng thiên bẩm, mà là sự bền bỉ và khả năng điều chỉnh – lần này, đội tuyển bóng rổ nam Trung Quốc đã không làm người ta thất vọng. Trong giờ nghỉ giữa hiệp, những điều chỉnh chiến thuật của HLV Guo Shiqiang đã chính xác đánh vào điểm yếu của đối thủ: Ở phòng ngự, tăng cường kèm kép, siết chặt các cầu thủ chủ chốt như Yuta Watanabe, áp dụng cách phòng ngự chuyển người áp lực cao, triệt tiêu hoàn toàn các đường chuyền của đội Nhật; Ở tấn công, khuyến khích cầu thủ gạt bỏ gánh nặng, mạnh dạn ném bóng, kích hoạt hỏa lực từ bên ngoài, đồng thời tăng tốc các pha phản công nhanh, tạo ra sự liên kết hiệu quả giữa nội tuyến và ngoại tuyến. Những thay đổi chiến thuật đã nhanh chóng thổi bùng lên tinh thần chiến đấu của các cầu thủ, và đánh thức "sức mạnh cảm xúc" vốn có của đội bóng – đội tuyển bóng rổ nam Trung Quốc vốn luôn giỏi chơi bóng bằng cảm xúc, khi cánh cửa tấn công được mở ra, niềm tin phòng ngự cũng theo đó mà tăng vọt.

Sau cơn phấn khích, chúng ta càng cần giữ vững sự tỉnh táo và lý trí. Bên cạnh niềm vui chiến thắng, một câu hỏi nhức nhối không thể tránh khỏi: Sau nhiều ngày tập luyện miệt mài, chuẩn bị không nghỉ ngơi cả dịp Tết, tại sao đội tuyển bóng rổ nam Trung Quốc lại thi đấu ì ạch và thiếu tổ chức đến vậy trong hiệp một? Tại sao chúng ta luôn rơi vào kịch bản "lội ngược dòng từ cửa tử", mà không thể có được sự tự tin của một chiến thắng "vững chắc và áp đảo"?

Điều đáng quan tâm hơn nữa là, trong trận đấu khác cùng bảng, đội tuyển bóng rổ nam Đài Bắc Trung Quốc đã tạo nên bất ngờ khi đánh bại Hàn Quốc, khiến tình hình xuất trận ở bảng B càng trở nên phức tạp và khó lường. Trận đấu vào ngày 1 tháng 3 với Đài Bắc Trung Quốc, cũng là một trận sinh tử không được phép thất bại.

Chúng ta đương nhiên sục sôi vì nhiệt huyết của màn lội ngược dòng này, cảm động vì tinh thần không từ bỏ của đội tuyển bóng rổ nam Trung Quốc, nhưng thứ chúng ta mong đợi hơn, chưa bao giờ là sự may mắn của "sống sót trong tuyệt cảnh", mà là sự thong dong của "áp đảo bằng thực lực". Thỉnh thoảng lội ngược dòng là biểu hiện của sự bền bỉ, nhưng nếu lâu dài phụ thuộc vào những màn lật kèo, chỉ càng phơi bày những điểm yếu của bản thân – khởi đầu chậm chạp, thực thi chiến thuật không đến nơi, tâm lý thiếu ổn định. Nếu những vấn đề này không được giải quyết kịp thời, khi đối mặt với những đối thủ mạnh hơn trong tương lai, cuối cùng sẽ phải trả giá.

Chiến thắng lội ngược dòng trước Nhật Bản này là sự cứu rỗi, và càng là một lời cảnh tỉnh. Nó cho chúng ta thấy tiềm năng và sức bền bỉ của đội tuyển bóng rổ nam Trung Quốc, đồng thời cũng cho chúng ta thấy rõ những điểm còn tồn tại của đội bóng.