Vào ngày 27 tháng 2 theo giờ Bắc Kinh, phóng viên Joe Vardon của Cleveland Cavaliers đã có bài viết tiết lộ bí ẩn đằng sau sự bùng nổ của Jarrett Allen, bắt đầu từ một cuộc trò chuyện với huấn luyện viên trưởng sau khi Evan Mobley chấn thương, và việc James Harden gia nhập đã đẩy mọi thứ lên một đỉnh cao mới. Dưới đây là chi tiết —


Âm nhạc phát ra từ loa tại phòng tập của Cavaliers. Evan Mobley vừa trở về từ bệnh viện với tin tức: hình ảnh chụp bắp chân trái cho thấy bị căng cơ, sẽ vắng mặt từ 1 đến 3 tuần. Trong buổi tập trước trận đấu, các cầu thủ có thể thi đấu đang giãn cơ dọc đường biên cuối sân. Huấn luyện viên trưởng Kenny Atkinson của Cavaliers lặng lẽ đi đến bên Jarrett Allen và trao đổi nhanh vài câu.
"Tôi nói với anh ấy, người anh em, chúng tôi cần anh. Chúng tôi cần anh thể hiện." Atkinson nhớ lại.
Đó là ngày 29 tháng 1, còn 8 ngày nữa trước khi Cavaliers thực hiện thương vụ trao đổi Darius Garland để có James Harden, thay đổi hoàn toàn hướng đi của đội. Đội bóng này khởi đầu mùa giải với kỳ vọng cực cao nhưng luôn gặp khó khăn: các cầu thủ chủ chốt vắng mặt dài hạn, nhiều người thể hiện kém xa so với mùa giải trước.
Điều dễ bị bỏ qua lúc này là: Cavaliers lúc đó đã bắt đầu hồi phục. Trước khi Mobley chấn thương, họ vừa có 4 chiến thắng liên tiếp, thành tích là 28 thắng 20 thua — một sự cải thiện ổn định từ màn khởi đầu tầm thường 15 thắng 14 thua vào khoảng Giáng sinh.
Bản thân Allen trước đó cũng thi đấu ngắt quãng vì chấn thương, màn thể hiện chưa đáp ứng kỳ vọng của Cavaliers. Việc Mobley vắng mặt đồng nghĩa với trách nhiệm trên vai anh ấy càng nặng nề hơn.
"(Atkinson) nói với tôi, tôi phải gánh vác nhiều hơn." Allen nói. "Tôi phải lấp đầy khoảng trống trong việc bảo vệ rổ, bù đắp đầu ra tấn công, tôi đã ghi nhớ điều đó trong lòng."
Kể từ ngày 29 tháng 1, Allen trung bình mỗi trận ghi 21.7 điểm, 11.4 rebound, có 10 lần double-double — trong đó 9 lần trong 10 trận gần đây. Trong khoảng thời gian này, tỷ lệ ném của anh ấy lên tới 72.7%, thậm chí vượt qua mức 70.6% dẫn đầu NBA mùa trước.
Không ngoa khi nói anh ấy đang có màn trình diễn xuất sắc. Ngày 2 tháng 2 gặp Portland Trail Blazers, anh ấy bùng nổ với 40 điểm và 17 rebound. Điều này xảy ra trước thương vụ Harden 4 ngày. Và trong trận tối thứ Năm gặp Milwaukee Bucks, khi Harden nghỉ do gãy xương ngón tay cái phải không di lệch (dự kiến không vắng lâu), Allen một lần nữa dẫn đầu đội với 27 điểm, 11 rebound, dẫn dắt đội thua sát nút 2 điểm.
Không phải Harden đến đã kích hoạt Allen, anh ấy vốn đã bùng nổ rồi. Harden chỉ khiến những gì đang diễn ra trở nên dễ dàng hơn và đáng gờm hơn.

"Tôi luôn nói mình là một người lính biết nghe lời." Allen nói. "Anh bảo tôi làm gì, tôi sẽ làm hết sức mà không giữ lại, bất kể bản thân nghĩ gì. Cách chơi hiện tại đang rất hiệu quả."
Tính đến nay, Harden mới chỉ thi đấu 7 trận cho Cavaliers, nhưng tác động đã thấy rõ ngay: Cavaliers thắng 6 thua 1 trong thời gian này, bao gồm chiến thắng đậm 109-94 trước New York Knicks vào tối thứ Tư. Allen ghi 19 điểm, 10 rebound, thống trị khu vực dưới rổ cả tấn công lẫn phòng ngự; Harden đóng góp 20 điểm, 4 kiến tạo, Donovan Mitchell có 23 điểm — đối thủ không thể còn dồn toàn bộ trọng tâm phòng ngự vào mỗi Mitchell.
"Chúng tôi đang trong phong độ tốt." Allen nói. "Tấn công vận hành trơn tru, chúng tôi đã tìm thấy chiến thuật phù hợp với mình."
Đầu mùa giải, Cavaliers cực kỳ phụ thuộc vào những cú ném ba điểm nhanh. Các đội phòng ngự mạnh sẽ dồn lực bao vây Mitchell, buộc anh phải chuyền bóng — bởi vì đồng đội hậu vệ của Mitchell, cựu ngôi sao toàn NBA Darius Garland, hoặc bị chấn thương, hoặc thể hiện kém xa thường lệ.
Và sau khi Harden kết hợp với Mitchell, đối thủ không thể làm vậy nữa. Khi Atkinson sử dụng hai người so le, Harden nghỉ, thì Dennis Schröder — hậu vệ dẫn bóng kỳ cựu được đưa về từ một thương vụ khác — lại có thể để Mitchell tiếp tục chơi không bóng, tránh bị bao vây liên tục.
"Cả về thể chất lẫn tinh thần, biết có một đồng đội như vậy bên cạnh... luôn hữu ích." Mitchell nhận xét về Harden.

Harden cao 1m96, nặng 100kg, trong khi Garland công bố chiều cao 1m85, nặng 87kg. Cả hai đều không phải là chuyên gia phòng ngự, nhưng thể hình của Harden khiến đối thủ khó có thể tìm cách bắt lỗi mismatch như từng làm với Garland.
Cavaliers còn một chặng đường dài để đến với thử thách thực sự của playoffs, thậm chí tiến xa hơn. Nhưng hiện tại mọi thứ đang đi đúng hướng: Harden thi đấu 7 trận cho Cavaliers, trung bình 18.9 điểm, 8.0 kiến tạo, tỷ lệ ném ba điểm 48.8%.
Sự kết hợp của anh với Allen càng hiệu quả rõ rệt. Kể từ khi Harden gia nhập, hiệu suất của Allen dưới rổ lại lên một nấc thang mới.Tấn công nửa sân của Cavaliers hiện nay, một phần lớn xoay quanh pick-and-roll giữa Harden và Allen, xé toạc hàng phòng ngự từ nhiều hướng.
"Tôi tự nhận mình chơi pick-and-roll khá tốt." Allen nói. "Còn anh ấy là cầu thủ đẳng cấp Hall of Fame, chơi pick-and-roll với nội tuyến thuộc hàng đỉnh. Kết hợp hai thứ lại, hiệu quả tự nhiên không thể tệ."
Harden đánh giá Allen thế nào? "Thể thao của anh ấy, cùng tốc độ roll xuống rổ sau pick-and-roll — đó là thứ không thể dạy được."
Harden nổi tiếng từ lâu về khả năng kích hoạt trung phong: Clint Capela thời Houston Rockets, Ivica Zubac thời LA Clippers, thậm chí Joel Embiid ở Philadelphia giành MVP đều là ví dụ. Allen, rõ ràng là nội tuyến mới nhất tỏa sáng rực rỡ bên cạnh Harden.

Harden nói, vai trò cốt lõi của anh trong pick-and-roll là ra quyết định. "Suốt sự nghiệp, tôi luôn là người ra quyết định. Lựa chọn đầu tiên trong pick-and-roll là tự mình tấn công, sau đó là nội tuyến roll xuống, rồi đến các tay ném bên ngoài. Tôi có thể xâm nhập vào khu cấm địa, sau đó là đưa ra quyết định."
Khi được hỏi về các nhận định khác nhau sau trận tối thứ Tư, Allen đều chấp nhận một cách thoải mái. Có người nói: Jarrett, anh đang có màn trình diễn hay nhất sự nghiệp. Tại sao?
Câu trả lời của anh là: Rõ ràng là vì Harden — điều đó quá hiển nhiên.
Nhưng phóng viên truy hỏi: Nhưng trước khi Harden đến, anh đã chơi rất mạnh rồi mà?
Như bạn đã biết, anh ấy quy công cho cuộc trò chuyện truyền cảm hứng đó của Atkinson.
Atkinson cũng có quan điểm riêng: Allen vắng mặt đầu mùa do chấn thương ngón tay, ông cho rằng thời gian hồi phục đã giúp Allen lấy lại thể lực.
"Anh ấy đã tập luyện thể lực điên cuồng." Atkinson nói. "Tôi cảm thấy trước đó anh ấy chỉ thiếu một chút sự bùng nổ."
Atkinson còn đề cập, việc Allen kết hôn trong kỳ nghỉ hè cũng ảnh hưởng đến việc anh ấy bước vào trại huấn luyện với thể trạng tốt nhất; Allen thì thừa nhận, bản thân chưa bao giờ bắt đầu mùa giải với thể lực hoàn hảo.Dù lý do là gì, Allen hiện nay đã gần hơn với hình ảnh mùa trước — tỷ lệ ném trên 70%, chống đỡ hàng phòng ngự hàng đầu NBA.
"Tôi cảm thấy mình chơi thông minh hơn." Allen nói. "Hiểu trận đấu hơn."
Harden tin rằng Cavaliers vẫn còn không gian để cải thiện. "Chúng tôi có thể lên thêm vài cấp độ nữa." anh nói. "Sẽ bắt đầu từ phòng ngự."
Và ở mặt tấn công, hệ thống này đã khó bị hạn chế: nhiều người tạo cơ hội cầm bóng + một trụ cột nội tuyến tự tin nhất trong sự nghiệp.
Sự bùng nổ của Allen, bắt đầu từ cuộc trò chuyện lặng lẽ trên sân tập sau chấn thương của Mobley. Và Harden, đã đẩy tất cả lên một tầm cao mới.