Không phải Mendes, chính Arteta đã vô hiệu hóa Saka

Các ngôi sao bóng đá thường được đánh giá bằng khả năng tạo ra sự khác biệt ngay cả khi hệ thống không vận hành tốt. Saka thuộc nhóm cầu thủ hàng đầu thế giới nhưng không phải là người quyết định số phận trận đấu.

Có rất ít trách nhiệm thuộc về tiền đạo 25 tuổi trong trận thua Paris St Germain, dù chính xác anh là cầu thủ tấn công quyết định nhất của Arsenal và là đầu tàu của câu lạc bộ trong các trận đấu lớn.

Minh oan cho Saka

Chúng ta xem xét các dữ kiện sau. Trước khi trận chung kết diễn ra ở Budapest, mô hình tấn công của Mikel Arteta phần lớn được xây dựng xung quanh khả năng tạo ra đột biến của số 7. Anh có 35 lần rê bóng thành công, 20 lần xâm nhập nguy hiểm trong vòng cấm đối thủ, 8 lần đi bóng vào khu vực nguy hiểm. Đồng thời có 38 đường chuyền tạo ra cơ hội lớn, 12 đường chuyền vào vòng cấm, sút bóng trung bình 2,25 lần mỗi 90 phút và có 2 kiến tạo trong 10 trận đấu. Tất cả đều rất cao và có hiệu suất ổn định với một tiền đạo.

Điều quan trọng là những chỉ số này chỉ ra phương pháp vận hành chiến thuật của The Gunners để phục vụ cho tiền đạo 25 tuổi, với mục tiêu kéo hậu vệ trái của đối phương ra khỏi không gian hoạt động của Saka, tạo ra những khoảng trống ở 1/3 cuối sân, đưa các hậu vệ vào tình thế một chọi một với số 7. Điều này dẫn đến kết luận, anh là cầu thủ của hệ thống nhiều hơn là người có khả năng vượt lên trên các khuôn khổ vận hành chung của tập thể.

Trong trận chung kết, Arsenal chỉ kiểm soát 24,7% thời lượng bóng, dẫn đến việc học trò cưng của Arteta chỉ chạm bóng 26 lần trong 83 phút có mặt trên sân, có 8 đường chuyền, 1 lần sút bóng, tắc bóng 1 lần và không rê qua người thành công lần nào. Bản đồ nhiệt khu vực hoạt động của số 7 cũng ghi nhận phần lớn trên sân nhà.

Việc lùi quá thấp để phòng thủ bảo toàn tỉ số dẫn tới số pha chuyển đổi trạng thái quá ít, Saka rời xa khu vực có thể gây nguy hiểm cho Paris St Germain. Arsenal cũng không thể tạo dựng được chuỗi đường chuyền tấn công và phản công sau khi có bàn mở tỉ số trước Paris St Germain, việc số 7 trở nên vô hại là quá rõ ràng.

Vấn đề của Arteta

Khi một đội không giữ bóng, cầu thủ nguy hiểm nhất của họ cũng khó tạo ra ảnh hưởng tích cực. Đây không phải là trận đấu mà hệ thống vận hành của Arsenal hoạt động không hiệu quả có tính đơn lẻ, mà đã xuất hiện trong các trận thua trước Man City ở Premier League và chung kết League Cup. Các nhân tố chủ chốt trong chuỗi vận hành chiến thuật như Declan Rice, Trossard, Saka và đặc biệt là Odegaard đều gây thất vọng với những đường chuyền sai.

Cấu trúc chiến thuật sau khi có bàn mở tỉ số của Kai Havertz đã đưa The Gunners đến một hình thái vận động quen thuộc được Arteta trui rèn trong suốt mùa giải, đó là khả năng hấp thụ áp lực kéo dài và giữ bình tĩnh trong thế trận rơi vào căng thẳng, việc tiêu hao thể lực và triệt tiêu cơ hội của đối thủ ngay cả khi không giữ bóng là ưu tiên hàng đầu.

Nhưng đồng thời, phương pháp này cũng đóng khung các cầu thủ có thể tạo ra đột biến vào những không gian ngột ngạt. Saka là mẫu cầu thủ cần hệ thống tạo điều kiện để phát huy năng lực hơn là thúc đẩy hệ thống phát triển trong những tình huống đòi hỏi tạo ra sự khác biệt.

HLV người Tây Ban Nha đã không đưa cầu thủ nguy hiểm nhất của mình vào những tình huống có thể quyết định trận đấu nhanh hơn nữa bởi tin tưởng tuyệt đối vào việc phòng ngự có kiểm soát trong các trận đấu lớn tốt hơn là mạo hiểm tấn công.

Điều này có khác biệt lớn đối với vai trò của số 7 ở đội tuyển Anh của Thomas Tuchel. Thay vì để Saka là điểm kết thúc của chuỗi phối hợp và cũng là điểm khởi đầu của tấn công như của Arteta, chiến lược gia người Đức ưu tiên kiểm soát trung tuyến, chống phản công, luân chuyển bóng an toàn với Saka nhận bóng ở khu vực thấp, là mắt xích trong việc xây dựng lối chơi.

Điều này giúp Tam sư ổn định hơn, Saka ít phải đối mặt với tình huống "chết" và tăng tính hiệu quả của hệ thống hơn. Và chắc chắn, anh sẽ hưởng lợi nhiều hơn về mặt tập thể, dù giảm bớt sự nguy hiểm và bùng nổ như ở Arsenal.